Axetilen C2H2 có độc không và những lưu ý khi sử dụng axetilen 

Axetilen C2H2 là một hợp chất hóa học được ứng dụng rất nhiều trong đời sống sinh hoạt cũng như sản xuất công nghiệp. Vậy Axetilen là gì? Hợp chất này với những tính chất nào đặc trưng, được điều chế ra sao, ứng dụng như thế nào và liệu rằng chúng với độc ko? Bài viết dưới dây VIETCHEM sẽ cùng bạn đi trả lời mọi thắc mắc về hợp chất này.

1. Axetilen C2Hlà gì?

Axetilen là một hợp chất hóa học nằm trong dãy đồng đẳng Ankadien với công thức hóa học là C2H2. Nó là một hidrocacbon và là ankin đơn thuần nhất.

Trong thực tế, nó ko tồn tại ở dạng tinh khiết mà tồn tại ở dạng dung dịch.

Công thức cấu tạo của axetilen: H – C ≡ C - H (viết gọn HC ≡ CH).

Cấu trúc phân tử của axetilen

Một số tên gọi khác: Acetylene, Ethyne (tên hệ thống IUPAC).

2. Tìm hiểu lịch sử phát hiện axetilen

  • Axetilen được phát hiện lần đầu vào năm 1836. Lúc Edmund Davy đang thử nghiệm với cacbua kali thì một trong những phản ứng hóa học của ông đã tạo ra một loại khí dễ bắt lửa và đó chính là khí axetilen ngày nay.
  • Năm 1859, Marcel Morren đã thành công tạo ra axetilen bằng cách sử dụng những điện cực cacbon để tạo ra một hồ quang quẻ điện trong một bầu khí quyển của hidro. Điện hồ quang quẻ làm xói mòn những nguyên tử cacbon khỏi những điện cực và liên kết chúng với những nguyên tử hidro, hình thành nên những phân tử axetylen. Ông gọi đó là khí hydro hoá carbon.
  • Tới năm 1860, axetilen được tái xuất hiện bởi nhà hóa học người Pháp Marcellin Berthelot. Ông đặt tên cho nó là “acétylène”. Khí axetilen thương nghiệp với thể với mùi hôi do những tạp chất trong nó, phổ biến nhất là hydrogen sulfide và phosphine.

3. Những tính chất đặc trưng của axetilen C2H2

3.Một Tính chất vật lí của Axetilen

  • Axetilen là chất khí ko màu, ko mùi, dễ bắt cháy và tan kém trong nước.
  • Tỉ trọng của axetilen với ko khí là D= 26/29 và nó nhẹ hơn ko khí.

3.Hai Tính chất hóa học của Axetilen

  • Phản ứng cháy (tác dụng với oxi)

Cũng giống như những hidrocacbon khác như metan, etilen,… axetilen cháy trong oxi tạo ra cacbonic và tương đối nước.

Hai C2H2 + 5 O2 (t°) → 4 CO2 + Hai H2O

  • Phản ứng cùng của axetilen

Axetilen tham gia phản ứng cùng với halogen, hidro halogenua (HCl, HBr,…), AgNO3 trong môi trường amoniac…

Phản ứng cùng với halogen: 

HC≡CH + Br–Br → Br–CH=CH–Br

Br–CH=CH–Br + Br–Br → Br2CH–CHBr2

Phản ứng cùng với hidro halogen: 

HC≡CH + HBr → CH2=CHBr

Phản ứng cùng với bạc nitrat trong môi trường NH3

HC≡CH + AgNO3 + NH3 + H2O → Ag–C≡C–Ag ↓ màu vàng + NH4NO3

  • Phản ứng trùng hợp

Những phân tử C2H2 với thể kết hợp với nhau trong phản ứng trùng hợp và tạo thành polime.

nHC≡CH (t°, xt, p) → (–HC=CH–)n

  • Phản ứng hidrat hóa

Axetilen tham gia phản ứng hidrat hóa với xúc tác axit sulfuric để tạo thành sản phẩm cuối cùng là axit axetic theo sơ đồ sau:

HC≡CH + H2O(H2SO4) → H–CH=CH–H → CH3COOH

  • Phản ứng cùng

HC≡CH + Br2 → Br-CH=CH—Br (đibrometilen)

HC≡CH + Hai Br2 → Br2CH-CHBr2 (tetrabrometan)

4. Cách điều chế axetilen là gì?

4.Một Điều chế Axetilen trong phòng thí nghiệm

Cho vài mẩu nhỏ canxi cacbua vào ống thử đã đựng sẵn 1ml nước, sau đó đậy nhanh lại bằng nút với ống dẫn khí và đầu vuốt nhọn. Đốt khí sinh ra ở đầu ống vuốt nhọn.

Phương trình phản ứng: 

CaC2 + H2O → C2H2 + Ca(OH)2

Phương pháp này sinh ra một lượng nhiệt to, hàm lượng canxi cacbua chứa nhiều tạp chất (H2S, NH3, PH3,...) nên axetilen tạo ra ko tinh khiết lắm.

Trật tự điều chế axetilen C2H2 trong phòng thí nghiệm

4.Hai Sản xuất Axetilen trong công nghiệp

Phương pháp chủ yếu nhất để điều chế axetilen hiện nay là nhiệt phân metan ở nhiệt độ 15000 °C (phản ứng thu nhiệt mạnh). Vì nhiệt độ sôi của axetilen là -75 °C nên nó với thể tiện dụng được tách ra khỏi hỗn hợp với hidro. 

Phương trình nhiệt phân metan (CH4)

Hai CH→ C2H2 + 3 H2

Cho cacbon tác dụng với khí hidro lúc với hồ quang quẻ điện: 

Hai C + H2 (hồ quang quẻ điện) → C2H2

Điều chế axetilen từ Ag2C: 

Hai HCl + Ag2C → Hai AgCl + C2H2

Cho canxi cacbua tác dụng với axit sunfuric: 

CaC2  + H2SO4 → C2H2  + CaSO4

5. Những ứng dụng của axetilen trong đời sống, sản xuất công nghiệp

 

Một số ứng dụng của axetilen

Tuỳ thuộc vào phương thức sử dụng mà chúng ta sử dụng axetilen với độ tinh khiết khác nhau:

  • Khí axetilen C2Hvới độ tinh khiết 98%  tiêu dùng để hàn cắt.
  • Khí axetilen 2.5 với độ tinh khiết 99.5%.
  • Khí axetilen 2.6, 2.8 với độ tinh khiết 99.6%, 99.8%: Chủ yếu tiêu dùng trong phòng thí nghiệm, nghiên cứu, bệnh viện, trung tâm phân tích, viện.

Làm vật liệu sản xuất những monome để chế tạo nhiều loại polime khác, ví dụ như sợi tổng hợp, cao su, muội than,…

Tiêu dùng làm nhiên liệu trong đèn xì oxi-axetilen (lúc được tác dụng với oxy) để hàn, cắt kim loại.

Sản xuất axit axetic, rượu etylic….

Đèn xì oxi - axetilen

6. Axetilen với độc ko và những lưu ý lúc sử dụng axetilen C2H2 để an toàn ?

  • Nếu xúc tiếp với khí axetilen dưới 2,5% từ thời kì dưới Một giờ thì con người sẽ an toàn.
  • Nếu nồng độ axetilen vượt quá mức phép: Nạn nhân sẽ cảm thấy buồn nôn, đau tức ngực, khó thở, nhức đầu, đi loạng choạng, da tái xanh, đau phổi, hôn mê. Xúc tiếp với da sẽ gây nên tình trạng phát ban.
  • Vì axetilen là chất dễ nỗ và dễ bắt cháy nên cần được bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh nguồn phát nhiệt và những loại hóa chất khác. Ngoài ra, nơi đựng giữ cần với rào che chắn chăm chút, với bảng hiệu chăm chút.

7. Một số bài tập ứng dụng về Axetilen

Bài tập 1: Cần bao nhiêu ml dung dịch brom 0,1M để tác dụng hết với:

a) 0,224 lít etilen (ở đktc).

b) 0,224 lít axetilen (ở đktc).

Lời giải

a) Phương trình hóa học:

CH2=CH2 + Br2 → CH2Br–CH2Br

Ta với: nBr= nC2H4 = 0,224/22,4 = 0,01 (mol)

⇒ Thể tích của dung dịch Brom là:

V dd Br2 = 0,01/0,1 = 0,1 (lít) = 100 ml

b) Phương trình hóa học

HC≡CH + 2Br2 → Br2–CH–CH–Br2

Ta với: nBr2 = 2nC2H4 = Hai x (0,224/22,4) = 0,02 (mol)

⇒ Thể tích của dung dịch Brom là:

V dd Br2 = 0,02/0,1 = 0,2 (lít) = 200 ml

Bài tập 2: Biết rằng 0,Một lít khí etilen (đktc) với thể làm mất màu tối đa 50 ml dung dịch brom. Vậy nếu tiêu dùng 0,Một lít khí axetilen (ở đktc) thì với thể làm mất màu tối đa bao nhiêu ml dung dịch brom trên?

Lời giải:

Phương trình hóa học

CH2=CH2 + Br2 → CH2Br–CH2Br

HC≡CH + 2Br2 → Br2–CH–CH–Br2

Bài tập 3: Tiến hành đốt cháy hoàn toàn 11,Hai lít hỗn hợp khí gồm C2H2 và C2H4 thu được 12,6 gam nước và khí CO2.  Hãy tính phần trăm thể tích của mỗi loại khí trong hỗn hợp trên (đktc).

Lời giải:

Gọi số mol của C2H4 và C2H2 tuần tự là x và y mol.

nkhí = v/22,4 = 11,2/22,4 = 0,5 (mol)

→ x + y = 0,5 (1)

PTHH:

C2H4 + 3O2 → 2CO2 + H2O

x                                 2x mol

2C2H5 + 5O2 → 4CO2 + 2H2O

y                                    y mol

nnước = m/M = 12,6/18 = 0,7 mol

Theo những PTHH với: nnước = 2x + y = 0,7 (2)

Từ (1) và (2) với x = 0,Hai mol và y = 0,3 mol

Do những khí ở cùng điều kiện nên tỉ lệ về thể tích cũng chính là tỉ lệ về số mol

→ %V (C2H4) = nC2H4 / nhh . 100% = 0,2/ 0,5 . 100% = 40%

% V (C2H2) = 100% -40% = 60%

8. Sắm axetilen ở đâu uy tín, chất lượng tại Hà Nội, tp. Hồ Chí Minh? 

Trên thị trường hiện nay, hóa chất axetilen C2H2 được bán khá phổ biến. Tuy nhiên, ko phải nơi nào cũng bán axetilen đảm bảo chất lượng, giá thành. Vậy sắm axetilen ở đâu đảm bảo chất lượng, giá cả. Đây ko phải là thắc mắc khó, cũng ko phải thắc mắc dễ vì nếu bạn biết tới tổ chức Vietchem thì đây là một thắc mắc ko hề khó. Bởi lẽ, Vietchem chính là liên hệ sản xuất axetilen cho thị trường toàn quốc, được đông đảo khách hàng, từ những tập đoàn, doanh nghiệp to tới những tư nhân nhỏ lẻ.

Lúc tới với Vietchem, những bạn ko chỉ nhận được sản phẩm tốt, giá thành khó khăn mà những nhà cung cấp từ tư vấn tới giao nhận hàng cũng rất giỏi.

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *