Cách nhận biết ancol bậc 1 2 3

ĐỊNH NGHĨA

Ancol là những hợp chất hữu cơ trong phân tử sở hữu chứa nhóm -OH liên kết với nguyên tử C no (C sp3) của gốc hiđrocacbon.

  • ĐỊNH NGHĨA
  • TÍNH CHẤT VẬT LÍ
  • TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
  • ĐIỀU CHẾ
  • BÀI TẬP SGK CB :
  • BÀI TẬP BỔ SUNG :
  • BÀI TẬP RÈN LUYỆN :
  • Những dạng bài tập ancol và phương pháp giải bài tập
  • Phương pháp giải bài tập
  • Video liên quan

Ancol là sản phẩm thu được lúc thay thế nguyên tử H liên kết với C sp3trong hiđrocacbon bằng nhóm -OH.

Công thức tổng quát của ancol:

+ CxHyOz(x, y, z thuộc N*; y chẵn; 4 y 2x + 2; z x): thường sử dụng lúc viết phản ứng cháy.

+ CxHy(OH)zhay R(OH)z: thường sử dụng lúc viết phản ứng xảy ra ở nhóm OH.

+ CnH2n+2-2k-z(OH)z(k = số liên kết p + số vòng; n, zlà những số tự nhiên; z n): thường sử dụng lúc viết phản ứng cùng H2, cùng Br2, lúc biết rõ số chức, no hay ko no

Độ ancol là % thể tích của C2H5OH thuần chất trong dung dịch C2H5OH

Lần ancol là số nhóm OH sở hữu trong phân tử ancol.

Bậc ancol là bậc của nguyên tử C liên kết với nhóm OH.

DANH PHÁP

1. Tên thay thế

Tên thay thế = Tên hiđrocacbon tương ứng + số chỉ vị trí nhóm OH + ol

2. Tên thường

Tên thường = ancol (rượu) + Tên gốc hiđrocacbon + ic

Chú ý:Một số ancol sở hữu tên riêng cần nhớ:

CH2OH-CH2OH Etilenglicol

CH2OH-CHOH-CH2OH Glixerin (Glixerol)

CH3-CH(CH3)-CH2-CH2OH Ancol isoamylic

TÍNH CHẤT VẬT LÍ

1. Trạng thái

Từ C1đến C12là chất lỏng, từ C13trở lên là chất rắn.

2. Nhiệt độ sôi

Giảng giải: nhiệt độ sôi của một chất thường phụ thuộc vào những yếu tố:

+ M: M càng to thì nhiệt độ sôi càng cao.

+ Số liên kết hiđro: càng nhiều liên kết H thì nhiệt độ sôi càng cao.

+ Độ bền của liên kết hiđro: liên kết H càng bền thì nhiệt độ sôi càng cao.

3. Độ tan

Ancol sở hữu 1, 2, 3 nguyên tử C trong phân tử tan vô hạn trong nước.

Ancol sở hữu càng nhiều C, độ tan trong nước càng giảm vì tính kị nước của gốc hiđrocacbon tăng.

TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

1. Phản ứng với kim loại kiềm

R(OH)z+ zNa R(ONa)z+ z/2H2

R(ONa)z: Natri ancolat rất dễ bị thủy phân trong nước:

R(ONa)z+ zH2O R(OH)z+ zNaOH

Chú ý:

Trong phản ứng của ancol với Na:

mbình Natăng= mAncol mH2= nAncol.(MR+ 16z).

mbình Ancoltăng= mNa mH2= nAncol.22z.

Nếu cho dung dịch ancol phản ứng với Na thì ngoài phản ứng của ancol còn sở hữu phản ứng của H2O với Na.

Số nhóm chức Ancol = 2.nH2/ nAncol.

2. Phản ứng với axit

a. Với axit vô sinh HX

CnH2n+2-2k-z(OH)z+ (z + k) HX CnH2n + Hai zXz + k

số nguyên tử X bằng tổng số nhóm OH và số liên kết pi.

b. Với axit hữu cơ (phản ứng este hóa)

ROH + RCOOH RCOOR + H2O

yR(OH)x+ xR(COOH)y Rx(COO)xyRy+ xyH2O

Chú ý:

Phản ứng được thực hiện trong môi trường axit và đun nóng.

Phản ứng sở hữu tính thuận nghịch nên chú ý tới dịch chuyển thăng bằng.

3. Phản ứng tách nước (đề hiđrat hóa)

a. Tách nước từ Một phân tử ancol tạo anken của ancol no, đơn chức, mạch hở.

Điều kiện của ancol tham gia phản ứng: ancol sở hữu Hα.

Chú ý:

Nếu ancol no, đơn chức mạch hở ko tách nước tạo anken thì Ancol đó ko sở hữu Hα(là CH3OH hoặc ancol mà nguyên tử C liên kết với OH chỉ liên kết với C bậc 3 khác).

Nếu một ancol tách nước tạo ra hỗn hợp nhiều anken thì đó là ancol bậc cao (bậc II, bậc III) và mạch C ko đối xứng qua C liên kết với OH.

Nhiều ancol tách nước tạo ra một anken thì xảy ra những khả năng sau:

+ Mang ancol ko tách nước.

+ Những ancol là đồng phân của nhau.

Sản phẩm chính trong quá trình tách nước theo quy tắc Zaixep.

Lúc giải bài tập sở hữu liên quan tới phản ứng tách nước cần nhớ:

mAncol= manken+ mH2O+ mAncol dư

nancol phản ứng= nanken= nnước

Những phản ứng tách nước đặc trưng:

CH2OH-CH2OH CH3CHO + H2O

CH2OH-CHOH-CH2OHCH2=CH-CHO + 2H2O

b. Tách nước từ Hai phân tử ancol tạo ete

ROH + ROHROR + H2O (H2SO4đặc; 1400C)

ROH + ROHROR + H2O (H2SO4đặc; 1400C)

Chú ý:

Từ n ancol khác nhau lúc tách nước ta thu được n.(n + 1)/Hai ete trong đó sở hữu n ete đối xứng.

Nếu tách nước thu được những ete sở hữu số mol bằng nhau thì những ancol tham gia phản ứng cũng sở hữu số mol bằng nhau và nAncol= 2.nete= 2.nH2Ovà nAncol= mete+ nH2O+ mAncol dư.

4. Phản ứng oxi hóa

a. Oxi hóa hoàn toàn

CxHyOz+ (x + y/4 z/2)O2xCO2+ y/2H2O

Chú ý:

Phản ứng đốt cháy của ancol sở hữu đặc điểm tương tự phản ứng đốt cháy hiđrocacbon tương ứng.

b. Oxi hóa ko hoàn toàn (phản ứng với CuO hoặc O2có xúc tác là Cu)

Ancol bậc I + CuO tạo anđehit:

RCH2OH + CuORCHO + Cu + H2O

Ancol bậc II + CuO tạo xeton:

RCHOHR + CuORCOR + Cu + H2O

Ancol bậc III ko bị oxi hóa bằng CuO.

Chú ý:

mchất rắngiảm= mCuOphản ứng mCutạo thành= 16.nAncolđơn chức.

5. Phản ứng riêng của một số loại ancol

Ancol etylic CH3CH2OH:

C2H5OH + O2CH3COOH + H2O (men giấm)

2C2H5OHCH2=CH-CH=CH2+ 2H2O + H2(Al2O3, ZnO, 4500C)

Ancol ko no sở hữu phản ứng như hidrocacbon tương ứng ví dụ: alylic CH2= CH CH2OH

CH2=CH-CH2OH + H2CH3-CH2-CH2OH (Ni, t0)

CH2=CH-CH2OH + Br2CH2Br-CHBr-CH2OH

3CH2=CH-CH2OH + 2KMnO4+ 4H2O3C3H5(OH)3+ 2KOH + 2MnO2

Ancol đa chức sở hữu những nhóm OH liền kề: tạo dung dịch màu xanh lam với Cu(OH)2ở nhiệt độ thường:

2R(OH)2+ Cu(OH)2[R(OH)O]2Cu + 2H2O

Một số trường hợp ancol ko bền:

+ Ancol sở hữu nhóm OH liên kết với C nối đôi chuyển vị thành anđehit hoặc xeton:

CH2=CH-OHCH3CHO

CH2=COH-CH3CH3-CO-CH3

+ Ancol sở hữu Hai nhóm OH cùng gắn vào Một nguyên tử C bị tách nước tạo anđehit hoặc xeton:

RCH(OH)2RCHO + H­2O

HO-CO-OHH2O + CO2

RC(OH)2RRCOR + H2O

+ Ancol sở hữu 3 nhóm OH cùng gắn vào Một nguyên tử C bị tách nước tạo thành axit:

RC(OH)3RCOOH + H2O

ĐIỀU CHẾ

1. Thủy phân dẫn xuất halogen

CnH2n+2-2k-xXx+ xMOHCnH2n+2-2k-x(OH)x+ xMX

2. Cùng nước vào anken tạo ancol no, đơn chức, mạch hở

CnH2n+ H2OCnH2n+1OH (H+)

Phản ứng tuân theo quy tắc cùng Maccopnhicop nên nếu anken đối xứng thì phản ứng chỉ tạo thành Một ancol.

3. Thủy phân este trong môi trường kiềm

RCOOR + NaOHRCOONa + ROH

4. Cùng H2vào anđehit hoặc xeton

RCHO + H2RCH2OH (Ni, t0)

RCOR + H2RCHOHR (Ni, t0)

5. Oxi hóa hợp chất sở hữu nối đôi bằng dung dịch KMnO4

3CH2=CH­2+ 2KMnO4+ 4H2O3CH2OH-CH2OH + 2KOH + 2MnO2

6. Phương pháp riêng điều chế CH3OH

CH4+ H2OCO + 3H2

CO + 2H2CH3OH (ZnO, CrO3, 4000C, 200atm)

2CH4+ O22 CH3OH (Cu, 2000C, 100 atm)

7. Phương pháp điều chế C2H5OH

Lên men tinh bột:

(C6H10O5)nC6H12O6 C2H5OH

Những phản ứng cụ thể:

(C6H10O5)n+ nH2O nC6H12O6

C6H12O6 2C2H5OH + 2CO2(men rượu)

Hidrat hóa etilen, xúc tác axit:

C2H4+ H2O C2H5OH

Đây là những phương pháp điều chế ancol etylic trong công nghiệp.

VI. NHẬN BIẾT

Tạo khí ko màu với kim loại kiềm(chú ý mọi dung dịch đều sở hữu phản ứng này).

Làm CuO đun nóng từ màu đen chuyển thành Cu màu đỏ.

Ancol đa chức sở hữu những nhóm OH liền kề hòa tan Cu(OH)2tạo dung dịch màu xanh.

Ancol ko no sở hữu phản ứng làm mất màu dung dịch Brom.

BÀI TẬP SGK CB :

BÀI 5 TRANG 187 CB:

Cho 12,20g hỗn hợp X gồm etanol và propan -1-ol tác dụng với natri dư thu được 2.80 lít khí (đktc).

  1. Tính thành phần trăm Khối lượng của mỗi chất trong hỗn hợp X.
  2. Cho hỗn hợp X qua ống đựng CuO, đun nóng. Viết phương trình phản ứng .

GIẢI.

Phương trình phản ứng :

x mol

y mol

gọi x, y tuần tự là số mol etanol và propan -1-ol trong hỗn hợp X.

số mol khí H2: n = V : 22,4 = 2,8 : 22,4 = 0,125 mol

Dựa vào phương trình phản ứng (a) và (b) :

Khối lượng hỗn hợp X :

46x + 60y = 12,2 (2)

Từ (1) (2) giải hệ ta được : x= 0,Hai mol; y =0,05 mol

Khối lượng của etanol : me= 0,2.46 = 9,2g

Khối lượng của propan -1-ol : mp= 0,05.60 = 3g

phần trăm Khối lượng của etanol :

BÀI TẬP BỔ SUNG :

BÀI 1 :

Cho 6,9g hỗn hợp ancol metylic và đồng đẳng A phản ứng với Na dư thu được 1.68 lít H2(đktc).

  1. Tính tổng số mol của Hai ancol trong hỗn hợp.
  2. Xác định cong thức phân tử của A biết số mol của Hai ancol trong hỗn hợp bằng nhau.

Giải.

1.Tính tổng số mol của Hai ancol

Gọi đồng đẳng A của ancol metylic là : CnH2n + 1OH.

x, y tuần tự là số mol của ancol metylic và A.

phương trình phản ứng :

x

y

số mol khí H2: n = V : 22,4 = 1,68: 22,4 = 0,075 mol

Dựa vào phương trình phản ứng (a) và (b) :

vậy : Tính tổng số mol của Hai ancol : x + y = 0,15 mol.

2.Xác định cong thức phân tử của A :

Theo đề bài : x = y

Khối lượng của Hai ancol :

0,075.32 + 0,075.(14n + 18) = 6,9

Vậy : A là C3H7OH.

BÀI 2 :

Cho 25,8 g hỗn hợp ancol no đơn chức kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng phản ứng với Na dư thu được 5,6 lít H2(đktc). Xác định cong thức phân tử của Hai ancol và tính khối lượng mỗi ancol.

Giải.

Gọi công thức của Hai ancol : CnH2n + 1OH và CmH2m + 1OH

Tính Khối lượng :

x, y tuần tự là số mol của C2H5OH và C3H7OH

Ta sở hữu :

Số mol hh : x + y = 0,5mol

Khối lượng hh : x46 + y60 = 25,8

Khối lượng của C2H5OH : 0,3 . 46 = 13,8g

Khối lượng của C3H7OH: 0,2 . 60 = 12g.

BÀI TẬP RÈN LUYỆN :

BÀI 1 :

Cho 20,8g hỗn hợp ancol metylic, ancol etylic và phenol chia làm hai phần bằng nhau .

  • Phần Một tác dụng natri dư thu được 2,62 lít H2(270c và 750mmHg).
  • Phần Hai phản ứng hết với 100ml dung dịch NaOH 1M.
  1. Viết phương trình phản ứng xảy ra (nếu sở hữu).
  2. Tính thành phần trăm Khối lượng những chất sở hữu trong hh đầu.

BÀI 2 :

Từ metan và những hóa chất cần thiết. viết những phương trình điều chế :

  1. ancol metylic.
  2. ancol etylic

BÀI 3 :

Cho 38 gam Hai ancol nghiệm đơn chức A, B kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng tác dụng natri dư thu được 8,4 lít H2(đktc). Nếu đốt cháy cùng lượng hỗn hợp trên rồi cho toàn bộ sản phẩm qua nước vôi trong sở hữu dư thu được m gam kết tủa.

  1. Xác định CTPT và Khối lượng của A, B.
  2. Tính Khối lượng m gam kết tủa.

Ancol

Ancol, còn gọi là rượu, trong hóa học là một hợp chất hữu cơ chứa nhóm -OH gắn vào một nguyên tử cacbon mà tới lượt nó lại gắn với một nguyên tử hydro hay cacbon khác.

Trong đời sống thông thường, từ ancol được hiểu như là những đồ uống sở hữu chứa cồn, (cồn (etanol) hay ancol etylic) (C2H5OH).

Cấu trúc

Nhóm chức của ancol là nhóm hydroxyl -OH gắn với cacbon lai sp³. Còn gọi là nhóm chức ancol.

Phân loại

Theo cấu trúc
Mang những loại ancol mạch thẳng và ancol mạch nhánh, vòng
Theo liên kết cacbon
Mang những loại ancol no và ancol ko no
Ví dụ: CH3-CH2-OH là ancol no và CH2=CH-CH2-OH là ancol ko no.
Theo chức ancol
Mang ancol đơn chức và ancol đa chức
Ví dụ: CH3-CH2-OH (etanol) là ancol một lần ancol còn OH-CH2-CH2-OH (etylen glycol) là ancol hai lần ancol.
Lưu ý là một số tài liệu cho rằng phenol C6H5OH là một dạng ancol, tuy nhiên phenol sở hữu một số tính chất hóa học khác hẳn tính chất hóa học chung của ancol và một số nhà khoa học đã xếp phenol và những dãy đồng đẳng của nó vào nhóm phenol do những chất này thể hiện tính axit rõ rệt. Ví dụ phenol sở hữu phản ứng với chất bazơ như NaOH còn ancol thì ko sở hữu phản ứng như thế.

Tính chất vật lý và hóa học

Nhóm hydroxyl làm cho phân tử ancol phân cực. Nhóm này sở hữu thể tạo ra những liên kết hydro với nhau hoặc với chất khác. Hai xu hướng hòa tan đối lập nhau trong những ancol là: xu hướng của nhóm -OH phân cực tăng tính hòa tan trong nước và xu hướng của chuỗi cacbon ngăn cản điều này. Vì vậy, metanol, etanol và propanol dễ hòa tan trong nước vì nhóm hydroxyl chiếm ưu thế. Butanol hòa tan vừa phải trong nước do sự thăng bằng của hai xu hướng. Pentanol và những butanol mạch nhánh hầu như ko hòa tan trong nước do sự thắng thế của chuỗi cácbon. Vì lực liên kết hóa học cao trong liên kết của ancol nên chúng sở hữu nhiệt độ bốc cháy cao. Vì liên kết hydro, ancol sở hữu nhiệt độ sôi cao hơn so với hiđrôcácbon và ête tương ứng. Mọi ancol đơn thuần đều hòa tan trong những dung môi hữu cơ.

Ancol còn được coi là những dung môi. Chúng sở hữu thể mất proton H+ trong nhóm hydroxyl và vì vậy chúng sở hữu tính axit rất yếu: yếu hơn nước (ngoại trừ metanol), nhưng mạnh hơn amoniac (NH4OH hay NH3) hay axetylen (C2H2).

C2H5-OH + Na C2H5-ONa + H2

C2H5-ONa + HCl C2H5-OH + NaCl

C2H5-ONa + H2O C2H5-OH + NaOH

Một phản ứng hóa học quan yếu của ancol là phản ứng thế nucleophin (nucleophilic substitution), trong đó một nhóm nucleophin liên kết với nguyên tử carbon được thay thế bởi một nhóm khác.

Ví dụ: CH3-Br + OH- CH3OH + Br- (trong môi trường kiềm)
Đây là một trong những phương pháp tổng hợp ancol. Hay:

CH3-OH + Br- CH3Br + OH- (trong môi trường axit)
ancol bản thân nó là những chất nucleophin, vì vậy chúng sở hữu thể phản ứng với nhau trong một số điều kiện nhất định về nhiệt độ, áp suất, môi trường v.v để tạo thành ete và nước. Chúng cũng sở hữu thể phản ứng với những axit hydroxy (hay axit halogen) để sản xuất hợp chất este, trong đó este của những axit hữu cơ là quan yếu nhất. Với nhiệt độ cao và môi trường axit (ví dụ H2SO4), ancol sở hữu thể mất nước để tạo thành những alken. Trái lại, việc thêm nước vào alken với xúc tác axit thì tạo thành ancol nhưng ít được sử dụng để tổng hợp ancol do tạo thành một hỗn hợp. Một số kỹ thuật kỹ thuật khác để chuyển alken thành ancol sở hữu độ tin cậy cao hơn.

Độc tính

Etanol
Những hình thức đồ uống chứa cồn được sử dụng từ rất lâu trong lịch sử loài người như hội hè, ăn kiêng, y tế, tôn giáo v.v Việc sử dụng một lượng vừa phải etanol thì ko sở hữu hại hoặc sở hữu thể sở hữu lợi cho thân thể nhưng một lượng to ancol sở hữu thể dẫn tới tình trạng say ancol hay ngộ độc ancol cấp tính và những tình trạng nguy hiểm cho sức khỏe như: nôn, khó thở do thiếu oxy, lạnh, đột tử hoặc tình trạng nghiện ancol dẫn tới tổn thương gan, não nếu sử dụng thường xuyên.

Những loại ancol khác độc hơn etanol rất nhiều, một phần vì chúng tốn nhiều thời kì hơn để phân hủy cũng như trong quá trình phân hủy chúng tạo ra nhiều chất độc cho thân thể. Metanol (ancol gỗ) được oxy hóa bởi những enzyme khử hydro trong gan tạo ra fomandehit (formol) sở hữu thể gây mù hoặc tử vong.

Uống nhiều ancol rất sở hữu hại với sức khoẻ, người nghiện ancol sở hữu thể mắc bệnh suy sinh dưỡng, giảm thị lực

Metanol
Metanol rất độc, chỉ một lượng nhỏ xâm nhập vào thân thể cũng sở hữu thể gây mù lòa, lượng to hơn sở hữu thể gây tử vong. Một điều thú vị là để ngăn chặn ngộ độc do sử dụng nhầm metanol thì người ta cho người bị ngộ độc sử dụng etanol. Etanol sẽ liên kết với những enzyme khử hydro và ngăn ko cho metanol liên kết với những enzyme này

Sử dụng

Ancol sở hữu công dụng trong việc sản xuất đồ uống (etanol). Lưu ý là phần to những loại ancol ko thể sử dụng như đồ uống vì độc tính (toxicity) của nó hay làm nguồn nhiên liệu (metanol) hoặc dung môi hữu cơ cũng như vật liệu cho những sản phẩm khác trong công nghiệp (nước hoa, xà phòng v.v).

Metanol chủ yếu được sử dụng để sản xuất Andehit Fomic vật liệu cho công nghiệp chất dẻo.

Etanol sử dụng để điều chế một số hợp chất hữu cơ như axit axetic, dietyl ete, etyl axetatDo sở hữu khả năng hòa tan tốt một số hợp chất hữu cơ nên Etanol được sử dụng để pha vecni, dược phẩm, nước hoa Trong đời sống hàng ngày Etanol được sử dụng để pha chế những loại đồ uống với độ ancol khác nhau.

Sản xuất

Phần to những loại ancol được sản xuất bằng phương pháp hóa học từ những chất hữu cơ sẵn sở hữu trong tự nhiên như dầu mỏ, khá đốt hoặc than. Trong công nghiệp sản xuất đồ uống người ta sử dụng phương pháp khác: lên men hoa quả hoặc ngũ cốc để tạo ra đồ uống sở hữu chứa cồn (etanol). Ngoài ra, trong phòng thí nghiệm, nếu chỉ cần một lượng nhỏ, ta sở hữu nhiều cách để tạo như:

Những phương pháp chung cho ancol no đơn chức

Hidrat hóa anken (cùng nước vào anken): Đun nóng anken với nước và chất xúc tác axit H2SO4, HCl, HBr, HClO4 Phản ứng theo cơ chế electrophin theo quy tắc Markovnikov (quy tắc Maccopnhicop).
CH2=CH2 + H2O CH3-CH2OH (Xúc tác H+)
Thủy phân dẫn xuất halogen: Đun nóng Halogen trong dung dịch kiềm.
C2H5Br + NaOH C2H5OH + NaBr
Đi từ andehit và xeton: Cùng hydro lúc sở hữu xúc tác kim loại như Ni, Pt cũng tạo thành ancol bậc I.
CH3CHO + H2 CH3-CH2OH (Mang xúc tác)
Phản ứng của amin bậc I với HNO2.
RNH2 + HNO2 ROH + N2 +H2O

Một số phương pháp riêng

Lên men tạo etanol từ tinh bột hoặc xenlulozo
(C6H10O5)n + nH2O nC6H12O6
C6H12O6 2C2H5OH + 2CO2
Tạo metanol: CO + 2H2 CH3OH (300-400 °C và 250-300 at)
hoặc sử dụng: Hai CH4 + O2 Hai CH3OH (200 °C, 100 at)
Thủy phân dầu mỡ động vật tạo glycerol.

Cách đặt tên

Hệ thống hóa tên gọi
Tên chung cho những loại ancol thường được lấy theo tên của ankyl và thêm từ ancol vào trước cùng với hậu tố íc vào sau. Ví dụ ancol metylíc và ancol êtylíc. Đối với những loại ancol phức tạp, tên gọi chung phụ thuộc vào vị trí của nhóm chức ancol trong mạch cácbon mà gọi là ancol hàng đầu, bậc hai hay bậc ba.

Ancol bậc ba thì thêm tiền tố 3 trước tên của ankyl + íc.

Ví dụ: (CH3)3COH là ancol 3-butylíc, hay 2-metyl 2-propanol theo quy tắc của IUPAC, chỉ ra rằng cả hai nhóm metyl và nhóm hydroxyl cùng gắn với nguyên tử ở giữa (thứ hai) của chuỗi propan.
Ancol với hai nhóm chức hydroxyl được gọi chung là glycol, ví dụ HO-CH2CH2-OH là êtylen glycol. Tên gọi của nó theo IUPAC là 1,2-etandiol, diol chỉ rằng sở hữu hai nhóm hydroxyl, và 1,Hai chỉ vị trí liên kết của chúng. Những glycol tương tự (với cả hai nhóm hydroxyl liên kết với một nguyên tử cácbon), như 1,1-etandiol, nói chung là ko ổn định. Đối với ancol sở hữu ba hoặc bốn nhóm chức ancol, sử dụng hậu tố triol and tetraol.

Những dạng bài tập ancol và phương pháp giải bài tập

Những dạng bài tập ancol

Dạng 1: Viết đồng phân gọi tên ancol

Dạng 2: Xác định CTPT của ancol

Dạng 3: Ancol tách nước tạo Anken

Dạng 4: Ancol tách nước trong điều kiện thích hợp

Dạng 5:Ancol tách nước tạo Este

Dạng 6: Phản ứng oxi hóa ko hoàn toàn của ancol

Dạng 7: Phản ứng oxi hóa hoàn toàn (phản ứng cháy)

Phương pháp giải bài tập

Dạng 1: Viết đồng phân gọi tên ancol

Mang Hai cách gọi tên ancol

+Tên gốc chức:Ancol + tên gốc hidrocacbon + ic

Ví dụ:CH3CH2OH là ancol etylic

+ Tên thay thế:Tên hidrocacbon + số chỉ vị trí nhóm OH + ol

Ví dụ:CH3CH2OH là etanol

Những ancol sở hữu tên gọi thông thường phổ biến nhất là:

CH2OH-CH2OH: Etilen glicol
CH2OH-CHOH-CH2OH: Glixerol hoặc glixerin

Chú ý:

(CH3)2CH2 là gốc isopropyl
CH2=CH-CH2 là gốc anlyl
C6H5CH2 là gốc bezyl

Ví dụ:Gọi tên những ancol sau theo tên thông thường: C6H5CH2OH, CH2=CH-CH2OH, CH3CH2CH2OH

Trả lời:

C6H5CH2OH:Ancol benzylic

CH2=CH-CH2OH: Ancol anlylic

CH3CH2CH2OH: Ancol propylic

Dạng 2: Xác định CTPT của ancol

Từ công thức đơn thuần hoặc công thức thực nghiệm, ta suy luận dựa vào công thức tổng quát của ancol (no đơn chức, ko no đơn chức, đa chức)

Trong CTTQ: CxHyOz

Ta sở hữu: y = 2x+Hai và y luôn chẵn.

Ví dụ 1:Cho Na phản ứng hoàn toàn với 18,8 gam hỗn hợp hai ancol kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng của ancol etylic, thu được 5,6 lít khí H2( ở đktc). Xác định CTPT của hai ancol?

Lời giải:

Ví dụ 2:Cho 15,6 gam hỗn hợp hai ancol đơn chức, kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng tác dụng hết với 9,Hai gam Na, thu được 24,5 gam chất rắn. Xác định CTPT của hai ancol?

Lời giải:

Dạng 3: Ancol tách nước tạo Anken

+ Ancol tách nước tạo Một anken duy nhất thì ancol đó là ancol no đơn chức, bậc 1

+ Ứng dụng định luật bảo toàn khối lượng sở hữu: mancol= manken+ mnước

+nancol= nanken= nnước

+ Hỗn hợp X gồm Hai ancol tách nước thu được hỗn hợp Y gồm những olefin thì lượng CO2thu được lúc đốt cháy X bằng lúc đốt cháy Y

Ví dụ 1:Tách nước hoàn toàn từ hỗn hợp X gồm Hai ancol A, B ta được hỗn hợp Y gồm những olefin. Nếu đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp X thì thu được 1,76 g CO2. Lúc đốt cháy hoàn toàn Y thì tổng khối lượng nước và CO2tạo ra là?

Lời giải

Ứng dụng định luật bảo toàn yếu tố cacbon ta sở hữu

Lượng CO2thu được lúc đốt cháy Y bằng lúc đốt cháy X = = 0,04 mol

Mà Y là hỗn hợp những olefin nên số mol H2O = số mol CO2= 0,04 mol

Vậy tổng khối lượng CO2và H2O thu được là : 0,04 . 18 + 1,76 = 2,48 g

Ví dụ 2:Lúc thực hiện phản ứng tách nước đối với ancol X, chỉ thu được Một anken duy nhất. Oxi hoá hoàn toàn một lượng chất X thu được 5,6 lít CO2(đktc) và 5,4 gam H2O. Mang bao nhiêu công thức cấu tạo thích hợp với X?

Lời giải

X bị tách nước tạo Một anken X là ancol no, đơn chức và chỉ sở hữu Một hướng tách

Công thức phân tử của X là CnH2n+1OH ;

Mang nancol= nHO nCO= 0,05 mol

Và n = 5 . Nên công thức phân tử của X là C5H11OH

Công thức cấu tạo của X là

CH3 CH2 CH2 CH2 CH2OH

CH3 CH(CH3) CH2 CH2OH

CH3 CH2 CH(CH3) CH2OH

Dạng 4: Ancol tách nước trong điều kiện thích hợp

Phương pháp giải nhanh

Ancol X tách nước trong điều kiện thích hợp tạo sản phẩm hữu cơ Y thì

+ Nếu tỉ khối của Y so với X nhỏ hơn Một thì Y là anken và dY/X = 14 / (14n +18)

+ Nếu tỉ khối của Y so với X to hơn Một thì Y là ete và dY/ X= (2R+16) / (R+17)

Ví dụ:Đun nóng một ancol đơn chức X với dung dịch H2SO4 đặc trong điều kiện
thích hợp sinh ra chất hữu cơ Y, tỉ khối của X so với Y là 1,6428. Công thức phân
tử của Y là

Lời giải

VìdX/Y= 1,6428 nêndY/X= 1/1,6428 < 1

Suy ra: Y là anken

Vậy công thức phân tử của X là C2H6O

Dạng 5: Ancol tách nước tạo Este

+ Hỗn hợp Hai ancol tách nước tạo 3 ete, 3 ancol tách nước tạo 6 ete

+ vận dụng định luật bảo toàn khối lượng sở hữu: mancol= manken+ mnước

+ nete= nnước= nancol

+ Những ete sở hữu số mol bằng nhau thì những ancol cũng sở hữu số mol bằng nhau

+ Tổng số nguyên tử cacbon trong ancol bằng số nguyên tử trong ete

Ví dụ 1:Đun nóng hỗn hợp gồm Hai ancol đơn chức, mạch hở, kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng với H2SO4đặc ở 140oC. Sau lúc những phản ứng kết thúc, thu được 6 gam hỗn hợp 3 ete và 1,8 gam nước. Công thức phân tử của Hai ancol trên là?

Lời giải

Ta sở hữu nancol= 2nnước= 2. = 0,Hai mol

vận dụng định luật bảo toàn khối lượng sở hữu : mancol= mete+ mnước= 6 + 1,8 = 7,8 gam

Gọi công thức chung của Hai ancol OH. Suy ra = = 39= 39 17 = 22

Mà Hai ancol là đồng đẳng liên tục nên Hai ancol phải là CH3OH và C2H5OH

Ví dụ 2:Cho V lít (đktc) hỗn hợp khí gồm Hai olefin liên tục nhau trong dãy đồng đẳng hợp nước (xúc tác H2SO4đặc), thu được 12,9 gam hỗn hợp A gồm 3 ancol. Đun nóng hỗn hợp A trong H2SO4đặc ở 140oC thu được 10,65 gam hỗn hợp B gồm 6 ete khan. Công thức phân tử của Hai anken là?

Lời giải

Ứng dụng định luật bảo toàn khối lượng ta sở hữu

mnước= mancol mete= 12,9 10,65 = 2,25 gam; nnước= = 0,125 mol

Ta sở hữu nancol= 2nnước= 2. 0,125= 0,25 mol. Gọi công thức chung của Hai ancol là OH

Suy ra = = 51,6= 51,6 17 = 34,6. Mà Hai anken là đồng đẳng liên tục nên 3 ancol sở hữu Hai ancol là đồng phân của nhau và cũng là những ancol đồng đẳng liên tục. Nên 3 ancol là C2H5OH và C3H7OH Hai anken là C2H4và C3H6.

Dạng 6: Phản ứng oxi hóa ko hoàn toàn của ancol

Lúc đun nóng với CuO thì:

Ancol bậc I bị oxi hóa thành anđehit.

Ancol bậc II bị oxi hóa thành xeton.

Ancol bậc III ko bị oxi hóa.

Với ancol no, đơn chức mạch hở ta sở hữu thể viết dưới dạng:

CnH2n+2O + CuOCnH2nO + Cu + H2O

Ví dụ1:Cho m gam ancol no, đơn chức mạch hở X đi qua bình đựng CuO dư, nóng. Sau lúc phản ứng xảy ra hoàn toàn, thấy sở hữu 1,6 gam CuO đã phản ứng. Hỗn hợp khá Y sau phản ứng sở hữu tỷ khối so với H2 là 15,5. Xác định CTPT của X?

Lời giải

Ví dụ 2:Cho m gam một ancol no, đơn chức X qua bình CuO dư đun nóng. Sau lúc phản ứng hoàn toàn, khối lượng chất rắn trong bình giảm 0,32 gam. Hỗn hợp khá thu được sở hữu tỉ khối với hiđro là 15,5. Trị giá của m là

Lời giải

Ứng dụng định luật bảo toàn khối lượng và yếu tố ta sở hữu

nancol= nanđehit = = = 0,02 mol

Ta sở hữu sơ đồ: R CH2OH + CuOR CHO + Cu + H2O

0,02 mol 0,02 mol 0,02 mol

Ta sở hữu: M = 15,5 x 2 = 31

Suy ra R = 15 nên ancol X là CH3OH

Vậy khối lượng ancol X là : m = 0,02 . 32 = 0,64 gam.

Dạng 7: Phản ứng oxi hóa hoàn toàn (phản ứng cháy)

Phản ứng đốt cháy ancol:

Ví dụ 1:Đốt cháy hoàn toàn ancol X thu được hỗn hợp V lít(đktc) CO2và 1,08 gam H2O. Dẫn toàn bộ lượng CO2này vào Hai lít dung dịch NaOH 0,1M thu được dung dịch NaOH sở hữu nồng độ là 0,05M. Xác định công thức dãy đồng đẳng X, biết X là ancol đơn chức.

Lời giải

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *