Lý thuyết và cách giải bài tập hóa học 9 bài 2

Kiến Guru xin gửi tới độc giả tóm tắt lý thuyết Hóa học 9 Bài 2 được soạn bám sát chương trình học Hóa 9 với mục đích hệ thống những nội dung lý thuyết liên quan tới một số oxit quan yếu.

Tổng hợp lý thuyết hóa học 9 bài 2: Một số oxit quan yếu

Oxit là nội dung chương trình khá quan yếu và xuất hiện nhiều trong những bài rà soát. Và để làm bài tập này, hãy cùng Kiến Guru hệ thống lại tri thức hóa học lớp 9 bài 2. Trước tiên, chúng ta hãy ôn tập lại phần lý thuyết liên quan tới Canxi oxit (CaO) nhé!

Canxi Oxit (CaO)

1.Một Tên gọi, tính chất vật lý:

Caption: Hóa học 9 Bài 2 – CaO là gì

  • Tên gọi hóa học: Canxi oxit (tên thường gọi là vôi sống).
  • Công thức hóa học: CaO.
  • CaO là chất rắn sở hữu màu trắng.
  • Canxi oxit (CaO) nóng chảy ở nhiệt độ khoảng 25850C → Là chất sở hữu nhiệt độ nóng chảy ở mức cao so với những chất thông thường khác.
  • Khối lượng mol M: 56 (gam/mol).

1.Hai Tính chất hóa học của Canxi oxit (CaO):

Nhận xét chung:

  • Canxi oxit (CaO) là oxit tiêu biểu mang đầy đủ tính chất hóa học của một oxit bazơ.
  • Tính chất của oxit bazơ:

Tác dụng với nước tạo thành dung dịch bazơ, tác dụng với oxit axit và phản ứng với axit để tạo thành muối và nước.

  1. Tác dụng với nước:

CaO + H2O → Ca(OH)2

Phản ứng này còn được gọi là phản ứng tôi vôi, tỏa nhiệt mạnh. Sản phẩm được tạo thành sau phản ứng là Ca(OH)2 (màu trắng, tan ít trong nước), phần tan của Ca(OH)2 tạo thành dung dịch nước vôi trong. Dung dịch này làm quỳ tím hóa xanh, phenolphtalein hóa hồng (đỏ).

  1. Tác dụng với axit tạo thành muối và nước:

Ví dụ 1: Phản ứng của CaO với dung dịch HCl:

CaO + 2HCl → CaCl2 + H2O

CaO lúc tác dụng với dung dịch HCl tạo nên muối Canxi clorua (CaCl2) và nước. Vận dụng tính chất hóa học này, người ta thường sử dụng vôi sống (CaO) để khử tính chua trong đất trồng trọt.

Ví dụ 2: Phản ứng của CaO với dung dịch H2SO4:

CaO + H2SO4 → CaSO4 + H2O

  1. Canxi oxit phản ứng với oxit axit:

Ví dụ: Lúc để một mẩu nhỏ CaO trong ko khí ở nhiệt độ thường. Sau một thời kì, CaO hấp thụ khí CO2 để tạo thành canxi cacbonat CaCO3.

CaO + CO2 → CaCO3

Vì vậy, nếu lưu trữ lâu ngày trong tự nhiên, CaO sẽ giảm chất lượng và điều này ko sở hữu lợi cho người tiêu sử dụng. Vì vậy, người ta thường tôi vôi ngay sau lúc được nung.

1.3 Ứng dụng của canxi oxit:

  • Phần to CaO được sử dụng trong những ngành công nghiệp luyện kim và đồng thời Canxi oxit cũng được sử dụng làm vật liệu cho công nghiệp hóa học.
  • Vận dụng những tính chất hóa học tiêu biểu, Canxi oxit còn được vận dụng để khử chua đất trồng trọt, xử lý nước thải công nghiệp, sát trùng, diệt nấm, khử độc môi trường,…
  • Canxi oxit sở hữu tính hút ẩm mạnh nên được sử dụng để làm khô nhiều chất.

1.4 Điều chế canxi oxit (CaO) trong công nghiệp:

  • Vật liệu để sản xuất canxi oxit là đá vôi (chứa CaCO3). Chất đốt là than đá, củi, dầu, khí tự nhiên,…
  • Những phản ứng hóa học xảy ra lúc nung đá vôi:
  • Than cháy sinh ra khí CO2 và tỏa nhiều nhiệt: C + O2 → CO2 (điều kiện nhiệt độ).
  • Nhiệt sinh ra phân hủy đá vôi ở khoảng trên 9000C: CaCO3 → CaO + CO2.

Lưu huỳnh đioxit (SO2)

2.1 Tên gọi, tính chất vật lý:

  • Tên gọi: Lưu huỳnh đioxit, hay còn gọi là khí sunfurơ.
  • CTHH: SO2.
  • Khối lượng mol M: 64 gam/mol
  • SO2 là chất khí ko màu, mùi hắc, độc (gây ho, viêm đường hô hấp…).
  • dSO2 /KK = 64/29 (to hơn 1) → Kết luận: SO2 nặng hơn ko khí.

2.Hai Tính chất hóa học của lưu huỳnh đioxit (SO2):

Nhận xét chung:

  • Lưu huỳnh đioxit mang đầy đủ tính chất của một oxit axit.
  • Tính chất của oxit axit: tác dụng với nước tạo thành dung dịch axit, tác dụng với oxit bazơ tạo thành muối, tác dụng với dung dịch bazơ tạo thành muối và nước.
  1. Tác dụng với nước tạo thành dung dịch axit:

Lưu huỳnh đioxit (SO2 ) phản ứng với nước tạo thành axit sunfurơ (H2SO3):

SO2 + H2O ⇄ H2SO3

Nhận xét:

  • H2SO3 là axit yếu, dễ phân ly trở về trạng thái SO2 và H2O ban sơ. Do đó, đây còn gọi là phản ứng thuận nghịch và được ký hiệu bởi dấu mũi tên Hai chiều.
  • Lưu huỳnh đioxit (SO2) ko chỉ là chất gây ô nhiễm bầu ko khí mà còn là nguyên nhân chính gây ra những hiện tượng mưa axit.
  1. Phản ứng với oxit bazơ kiềm tạo thành muối:
  • Lưu huỳnh đioxit (SO2) tác dụng với những oxit bazơ kiềm để tạo thành muối gốc sunfit (=SO3)
  • Oxit bazơ kiềm là những oxit bazơ sở hữu khả năng tác dụng với nước để tạo thành dung dịch bazơ (còn gọi là dung dịch kiềm). Ví dụ: BaO, Na2O, CaO, K2O,…
  • Ví dụ minh họa:

Caption: Hóa 9 Bài 2 – Tính chất hóa học của lưu huỳnh đioxit (SO2)

  1. Tác dụng với dung dịch Bazơ tạo thành muối và nước:
  • Dẫn khí SO2 vào cốc đựng dung dịch Ca(OH)2 thấy xuất hiện kết tủa trắng (CaSO3):

SO2 + Ca(OH)2 → CaSO3

  • Nếu lượng SO2 sau phản ứng vẫn còn dư, sẽ tiếp tục xảy ra phản ứng hòa tan kết tủa: SO2 + CaSO3 + H2O → Ca(HSO3)2

2.3 Ứng dụng của lưu huỳnh đioxit (SO2) trong công nghiệp và trong sản xuất:

Caption: Hóa học lớp 9 Bài 2 – Ứng dụng của lưu huỳnh đioxit (SO2)

2.4 Điều chế lưu huỳnh đioxit (SO2):

  1. Trong phòng thí nghiệm:
  • Cho muối sunfit tác dụng với dung dịch axit (HCl, H2SO4):

Na2SO3 + H2SO4 → Na2SO4 + H2O + SO2

  • Khí SO2 thoát ra được thu bằng phương pháp đẩy ko khí.
  1. Trong công nghiệp:
  • Khí SO2 trong công nghiệp được sản xuất thông qua cách đốt lưu huỳnh hoặc quặng pirit sắt (FeS2) trong ko khí.
  • Phương trình hóa học của Hai phương pháp này là:

S + O2 → SO2

hoặc: 4FeS2 + 11O2 → 2Fe2O3 + 8SO2

Lưu ý: Hai phản ứng này xảy ra trong điều kiện nhiệt độ.

Cách giải bài tập hóa 9 bài 2

Vừa rồi, Kiến Guru đã cùng bạn ôn tập lại tri thức liên quan tới nội dung phần lý thuyết hóa học 9 bài 2. Ngày nay, hãy cùng vận dụng chúng để giải những bài tập nhé!

Bài 1 (Trang 9 Sách giáo khoa Hóa 9): Bằng phương pháp hóa học nào sở hữu thể nhận diện được từng chất trong mỗi dãy chất sau:

a) Hai chất rắn màu trắng là CaO và Na2O.

b) Hai chất khí ko màu là CO2 và O2

Viết những phương trình phản ứng hóa học.

Hướng dẫn giải:

  1. Hai chất rắn màu trắng là CaO và Na2O.
  • Bước 1: Trích mẫu thử và đánh số thứ tự.
  • Bước 2: Chọn thuốc thử là nước và khí CO2.
  • Bước 3: Cho những mẫu thử tác dụng với nước. Sau đó cho Hai sản phẩm tạo thành lọc. Sục khí CO2 vào những lọ chứa Hai dung dịch đã lọc. Mẫu thử nào xuất hiện kết tủa trắng thì mẫu thử đó sở hữu chất ban sơ là CaO. Chất ở mẫu thử còn lại là Na2O. Phương trình hóa học của những phản ứng là:

CaO + H2O → Ca(OH)2

Ca(OH)2 + CO2 → CaCO3 ↓ + H2O

Na2O + H2O → 2NaOH

2NaOH + CO2 → Na2CO3 + H2O.

  1. Hai chất khí ko màu là CO2 và O2

Hướng dẫn giải:

  • Chọn thuốc thử là nước vôi trong Ca(OH)2
  • Sục hai chất khí ko màu vào ống thử chứa dung dịch nước vôi trong Ca(OH)2. Ống thử nào xuất hiện hiện tượng vẩn đục nước vôi trong thì ống thử đó sở hữu chất ban sơ là CO2, ta tìm được chất khí O2 ở ống thử còn lại.
  • Phương trình hóa học của phản ứng là:

Ca(OH)2 + CO2 → CaCO3 ↓ + H2O

Bài 2 (Trang 9 SGK Hóa 9): Hãy nhận diện từng cặp chất trong mỗi nhóm chất sau bằng phương pháp hóa học:

a) CaO, CaCO3

b) CaO, MgO

Viết những phương trình phản ứng hóa học.

Hướng dẫn giải:

a) CaO, CaCO3:

  • Bước 1: Trích mẫu thử và đánh số thứ tự.
  • Bước 2: Chọn thuốc thử là nước.
  • Bước 3: Cho nước vào những ống thử sở hữu chứa mẫu thử và khuấy đều. Ống thử nào xuất hiện dung dịch nước vôi trong Ca(OH)2 là mẫu thử sở hữu chất ban sơ là CaO. Ống thử còn lại ko tan trong nước là CaCO3.

CaO + H2O → Ca(OH)2

b) CaO, MgO:

  • Bước 1: Trích mẫu thử và đánh số thứ tự.
  • Bước 2: Chọn thuốc thử là nước.
  • Bước 3: Cho nước vào những ống thử sở hữu chứa mẫu thử và khuấy đều. Ống thử nào xuất hiện dung dịch nước vôi trong Ca(OH)2 là mẫu thử sở hữu chất ban sơ là CaO. Ống thử còn lại ko tan trong nước là MgO. Phương trình hóa học:

CaO + H2O → Ca(OH)2

Bài 3 (Trang 9 SGK Hóa 9): Cho 200ml dung dịch HCl sở hữu nồng độ 3,5 mol/l hòa tan vừa đủ 20g hỗn hợp CuO và Fe2O3.

a) Viết những phương trình phản ứng hóa học.

b) Tính khối lượng của mỗi oxit bazơ sở hữu trong hỗn hợp ban sơ.

Hướng dẫn giải:

VHCl = 200ml = 0,2 (lít)

→ nHCl = 3,5 x 0,2 = 0,7 (mol).

  1. Phương trình hóa học:

CuO + 2HCl → CuCl2 + H2O (1)

Fe2O3 + 6HCl → 2FeCl3 + 3H2O (2)

  1. Khối lượng của mỗi oxit bazơ sở hữu trong hỗn hợp ban sơ:

Gọi x, y tuần tự là số mol của CuO và Fe2O3 trong hỗn hợp.

Khối lượng hỗn hợp là 20g nên ta sở hữu: 80x + 160y = 20 (3).

Theo phương trình (1), ta sở hữu: CuO + 2HCl → CuCl2 + H2O

x 2x (mol)

Tương tự với phương trình (2): Fe2O3 + 6HCl → 2FeCl3 + 3H2O

y 6y (mol)

Vì nHCl = 0,7 (mol) nên: 2x + 6y = 0,7 (4)

Từ (3) và (4) suy ra: x = 0,05 (mol) → mCuO = 0,05 x 80 = 4 (g).

mFe2O3 = 20 – 4 = 16 (g).

Bài 4 (Trang 9 SGK Hóa 9):

Biết 2,24 lít khí CO2 (đktc) tác dụng vừa đủ với 200ml dung dịch Ba(OH)2 sản phẩm sinh ra là BaCO3 và H2O.

a) Viết phương trình phản ứng.

b) Tính nồng độ mol của dung dịch Ba(OH)2 đã sử dụng.

c) Tính khối lượng chất kết tủa thu được.

Hướng dẫn giải:

Những nội dung lý thuyết liên quan khác

Tính chất hóa học của oxit. Khái quát về sự phân loại của oxit.

Phản ứng một chiều. Phản ứng thuận nghịch.

Tính chất hóa học của axit.

Tính chất hóa học của bazơ.

Kết luận

Trong bài viết này, Kiến Guru đã cung ứng những tri thức lý thuyết và hướng dẫn giải những bài tập Hóa học 9 Bài 2, kỳ vọng rằng độc giả sẽ nắm vững nội dung của bài học này.

Ngoài ra, độc giả cũng sở hữu thể tham khảo những chủ đề hóa 9 liên quan để tiếp nhận những tri thức có ích khác. Kiến Guru chúc bạn học tốt!

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *