Tác dụng của đất đèn – Canxi Cacbua là gì? Đất đèn có độc không?

Đất đèn hay còn sở hữu tên gọi hóa học là Canxi cacbua, thường được sử dụng để ủ trái cây. Nhiều người thắc mắc đất đèn sở hữu độc và gây nguy hiểm tới sức khỏe hay ko? Hãy tham khảo những san sẻ dưới đây để hiểu đúng cũng như biết cách sử dụng đất đèn một cách an toàn và hợp lý nhất.

Đất đèn sở hữu màu xám (Nguồn: Internet)

Khái niệm đất đèn là gì?

Đất đèn là hợp chất hóa học sở hữu tên là Canxi cacbua hoặc Cacbua canxi (tên tiếng anh là Calcium carbide), công thức hóa học là CaC2. 

Màu sắc của đất đèn phụ thuộc vào kích cỡ và tạp chất từ đen cho tới trắng xỉn, thông thường đất đèn sở hữu màu xám hoặc màu nâu. Lúc đất bị ẩm, nó sẽ sinh ra mùi hăng khó chịu. 

Đất đèn được ứng dụng rộng rãi trong nhiều ngành như liên lạc vận tải, nông nghiệp, công nghiệp, sản xuất hàng tiêu sử dụng và đặc thù là làm vật liệu trong công nghiệp hoá chất (như sản xuất khí ko màu axetylen, hợp chất vô sinh canxi cyanamide),... Ngoài ra trong đời sống người ta còn sử dụng đất đèn để ủ trái cây chín nhanh hơn.

Công thức hóa học của Đất đèn là CaC2 (Nguồn: Internet)

Trật tự sản xuất đất đèn

Ở quy mô công nghiệp, Canxi cacbua được sản xuất trong những lò hồ quang đãng ở nhiệt độ 2.000 °C, vật liệu là vôi sống và than cốc. Phản ứng: 

     CaO + 3C → CaC2 + CO

Đất đèn được tạo ra ở nhiệt độ rất cao, khoảng 2.000 °C, nhiệt độ này ko dễ tạo ra bằng phương pháp gia nhiệt truyền thống (bằng than hoặc củi). Vì vậy, phản ứng phải được thực hiện trong lò hồ quang đãng với những thanh điện cực bằng than chì. 

Sản phẩm của phản ứng sinh ra khoảng 80% về khối lượng là canxi cacbua (sở hữu dạng hạt kích thước từ vài mm tới 50 mm). Chủ yếu những tạp chất nằm ở những hạt sở hữu kích thước nhỏ. Hàm lượng CaC2 trong sản phẩm được xác định bằng lượng khí axetilen tạo ra lúc tác dụng với nước. 

Ví dụ, theo tiêu chuẩn của Anh và Đức, sản phẩm đất đèn cục phải tạo ra 295 lít/kg và 300 lít/kg. Tạp chất trong đất đèn sở hữu hợp chất của Photpho, sẽ chuyển thành Photphin (PH3) lúc tác dụng với hiđro.

Phản ứng trên đóng vai trò quan yếu trong ngành công nghiệp hóa chất (thời Cách mệnh công nghiệp).

Công dụng của đất đèn:

Dưới đây là những ứng dụng phổ biến của đất đèn trong phát triển nông nghiệp và công nghiệp bạn cần biết.

1. Sản xuất đất đèn ra axetilen

Phản ứng của đất đèn với nước là quá trình sản xuất ra axetilen và canxi hydroxit, theo công thức:

CaC 2 ( s ) + 2H Hai O ( aq ) → C Hai H 2 ( g ) + Ca (OH) 2 (aq )

Phản ứng này là cơ sở vật chất của việc sản xuất axetylen công nghiệp và cũng là công dụng chính của đất đèn.

Ở nhiệt độ cao, Canxi cacbua phản ứng với khá nước để tạo ra canxi cacbonat, carbon dioxide và hydro.

Chủ yếu ngày nay axetilen được sản xuất bằng cách đốt một phần khí methane hoặc như một sản phẩm phụ xuất hiện trong dòng ethylene từ sự nứt vỡ của những hydrocacbon.

2. Chế tạo thép bằng đất đèn

Trong công nghiệp chế tạo thép, đất đèn được sử dụng:

  • Khử lưu huỳnh trong sắt (gang trắng, gang xám và thép)
  • Tiêu dùng làm nhiên liệu sản xuất thép, chuyển những vụn sắt thành dạng lỏng (tùy theo tính kinh tế).
  • Chống oxy hóa ở những thiết bị (thìa) múc kim loại.

Chế tạo thép bằng đất đèn (Nguồn: Internet)

3. Vật liệu cho chế tạo Pin.

Người ta còn sử dụng khí axetilen từ đất đèn để sản xuất muội than - một thành phần ko thể thiếu trong chế tạo pin. Hay còn được gọi là muội axetilen.

4.  Đất đèn trong nông nghiệp

Đất đèn là loại hóa chất thường được sử dụng để giấm, ủ trái cây như dứa, xoài, cà chua, chuối,... kích thích để trái cây nhanh chín, chín một cách nhân tạo. Tuy nhiên cách này hiện nay đã bị cấm ở Một số nước vì trong quá trình ủ đất đèn phóng thích Một số hợp chất làm trái cây bị nhiễm độc.

Đất đèn sử dụng để ủ trái cây sở hữu độc khồng? (Nguồn: Internet)

Đất đèn sở hữu độc hay ko?

Tiêu dùng đất đèn cho việc xử lý thực phẩm là việc làm khôn cùng nguy hiểm vì nó chứa thành phần chất asen và phốt pho. Lúc đất đèn tác dụng với nước sẽ tạo ra khí axetylen. Khí asen, phốt pho và axetylen là nguyên nhân gây ra những vấn đề sức khỏe như chóng mặt, nhức đầu, buồn ngủ, rối loạn tâm trạng, rối loạn thần kinh, co giật và thiếu oxy dẫn tới tức ngực khó thở, mất trí tưởng,...

Hiện nay một số nước đã cấm sử dụng đất đèn trong kích thích phát triển nông sản để bảo vệ sức khỏe người tiêu sử dụng.

Kỳ vọng qua bài viết này những bạn sẽ sở hữu thêm tri thức về khái niệm đất đèn cũng như những ứng dụng của nó trong cuộc sống. Chúc những bạn thành công!

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *