Hướng dẫn Soạn bài Chơi chữ sgk Ngữ văn 7 tập 1

Hướng dẫn Soạn Bài 14 sách giáo khoa Ngữ văn 7 tập một. Nội dung bài Soạn bài Chơi chữ sgk Ngữ văn 7 tập Một bao gồm đầy đủ bài soạn, tóm tắt, miêu tả, tự sự, cảm thụ, phân tích, thuyết minh… đầy đủ những bài văn mẫu lớp 7 hay nhất, giúp những em học tốt môn Ngữ văn lớp 7.

Soạn bài Chơi chữ sgk Ngữ văn 7 tập 1

I – Thế nào là chơi chữ

Chơi chữ là lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc thái dí dỏm, khôi hài, … làm câu văn quyến rũ và thú vị.

Đọc bài ca dao sau đây và trả lời nghi vấn.

Bà già đi chợ Cầu Đông,

Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng?

Thầy tướng xem quẻ nói rằng:

Lợi thì với lợi nhưng răng ko còn.


1. Trả lời nghi vấn Một trang 164 sgk Ngữ văn 7 tập 1

Em với nhận xét gì về nghĩa của những từ lợi trong bài ca dao này?

Trả lời:

Trong bài ca dao với ba từ lợi mang nghĩa cụ thể như sau:

– Chữ lợi đầu với tức thị thuận lợi

– Chữ lợi thứ hai với tức thị lợi ích

– Chữ lợi thứ ba đã chuyển nghĩa chỉ phần cứng dưới răng


2. Trả lời nghi vấn Hai trang 164 sgk Ngữ văn 7 tập 1

Việc sử dụng từ lợi ở câu cuối của bài ca dao là dựa trên hiện tương gì của từ ngữ.

Trả lời:

Việc sử dụng từ lợi ở cuối bài ca dao là dựa vào hiện tượng đồng âm khác nghĩa của từ ngữ. → Ý của thầy tướng là bà đã già lắm rồi còn tính truyện chồng con làm gì nữa


3. Trả lời nghi vấn 3 trang 164 sgk Ngữ văn 7 tập 1

Việc sử dụng từ lợi như trên với tác dụng gì?

Trả lời:

Việc sử dụng từ lợi trên làm cho câu văn trở nên dí dỏm, khôi hài.


II – Những lối chơi chữ

Trả lời nghi vấn trang 164 sgk Ngữ văn 7 tập 1

Ngoài những lối chơi chữ như đã dẫn ở mục I, còn những lối chơi chữ khác. Em hãy chỉ rõ lối chơi chữ trong những câu dưới đây.

(1) Sánh với Na-va “ranh tướng” Pháp

Tiếng tăm sặc sụa ở Đông Dươn.

(Tú Mỡ)

(2) Mênh mông muôn mẫu một màu mưa

Mỏi mắt miên man mãi mịt mù

(Tú Mỡ)

(3) Con cá đối bỏ trong cối đá,

Con mèo mẫu nằm trên mái kèo,

Trách cha mẹ em nghèo, anh nỡ phụ duyên em.

(Ca dao)

(4) Ngọt thơm sau lớp vỏ gai,

Quả ngon to mãi cho người nào đẹp lòng.

Mời cô mời chưng ăn cùng,

Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà.

(Phạm Hổ)

Trả lời:

(1): Lối chơi chữ sử dụng hiện tượng sắp âm: danh tướng – ranh tướng. Danh tướng là vị tướng giỏi được lưu danh sử sách còn ranh tướng là kẻ ranh ma.

(2): Lối chơi chữ sử dụng điệp phụ âm đầu “m” ⟹ Diễn tả sự mịt mù của ko gian đầy mưa.

(3): Lối chơi chữ sử dụng những từ nói lái: “cá đối – cối đá, mèo mẫu – mái kèo” ⟹ Nhằm diễn tả sự trái khoáy, sự hẩm hiu của duyên phận.

(4): Dựa vào hiện tượng đồng âm:

+ Sầu riêng: là một loại quả ở Nam Bộ.

+ Sầu riêng: chỉ sự phiền muộn riêng tư của con người.


III – Tập tành

1. Trả lời nghi vấn Một trang 165 sgk Ngữ văn 7 tập 1

Đọc bài thơ dưới đây và cho biết tác giả đã tiêu dùng những từ ngữ nào để chơi chữ?

Chẳng phải liu riu vẫn giống nhà,

Rắn đầu biếng học chẳng người nào tha.

Thẹn đèn hổ lửa đau lòng mẹ,

Nay thét mai gầm rát cổ cha.

Ráo mép chỉ quen tuồng nói láo,

Lằn lưng cam chịu dấu roi tra,

Từ nay Trâu Lỗ chăm nghề học,

Kẻo mang bành tiếng tăm thế gia.

(Lê Quý Đôn)

Trả lời:

Những từ ngữ để chơi chữ: Liu riu, rắn, hổ lửa, mai gầm, trâu lỗ, ráo, mang bành, lằn, trâu lỗ ⇒ đều với ý chỉ những loài rắn, chơi chữ sắp nghĩa.


2. Trả lời nghi vấn Hai trang 165 sgk Ngữ văn 7 tập 1

Mỗi câu sau đây với những tiếng nào chỉ những sự vật sắp gũi nhau? Cách nói này với phải là chơi chữ ko?

– Trời mưa đất thịt trơn như mỡ, dò tới hàng nem chả muốn ăn.

– Bà đồ Nứa, đi võng đòn tre, tới khóm trúc, thở dài hi hóp.

Trả lời:

Những tiếng chỉ sự vật sắp gũi nhau:

– Thịt, mỡ, giò, nem, chả (những món ăn làm từ chất liệu thịt)

– Nứa, tre, trúc, hóp (thuộc họ nhà tre)

⟹ Cách nói trên là chơi chữ.


3. Trả lời nghi vấn 3 trang 166 sgk Ngữ văn 7 tập 1

Sưu tầm một số cách chơi chữ trong sách báo (báo Hoa học trò, Thiếu niên tiền phong, Văn nghệ,…)

Trả lời:

Sưu tầm Một số cách chơi chữ:

– Trăng bao nhiêu tuổi trăng già?

Núi bao nhiêu tuổi núi là núi non?

⟹Từ non với nhiều nghĩa.

– Còn trời, còn nước, còn non

Còn cô bán rượu, anh còn say sưa

⟹ Chơi chữ bằng từ nhiều nghĩa và lời nói nước đôi.

– Vợ cả, vợ hai, (hai vợ) cả hai đều là vợ cả.

Thầy tu, thầy chùa, chùa thầy cứ việc thầy tu.

⟹ Thay đối trật tự những chữ (hay nói ngược):

– Học trò là học trò con, tóc đỏ như son là con học trò.

Tri thị xã là tri thị xã Thằng, ăn nói lằng nhằng là thằng tri thị xã.

⟹ Câu đối của tri thị xã Lê Kim Thằng và Xiển Bột:


4. Trả lời nghi vấn 4* trang 166 sgk Ngữ văn 7 tập 1

Năm 1946, bà Hằng Phương biếu Bác bỏ Hồ một gói cam, Bác bỏ Hồ đã làm một bài thơ giãi bày lòng cảm ơn như sau:

Cảm ơn bà biếu gói cam,
Nhận thì ko đúng, từ làm sao đây?
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây,
Thấp khổ tận tới ngày cam lai?

Trong bài thơ này, Bác bỏ Hồ đã tiêu dùng lối chơi chữ như thế nào?

Trả lời:

– Trong bài thơ này Bác bỏ Hồ chơi chữ bằng những từ đồng âm: cam.

– Thành ngữ Hán Việt: khổ tận cam lai( khổ: đắng; hết: hết; cam: ngọt; lai: tới).

– Nghĩa bóng của thành ngữ là hết khổ sở lại tới sung sướng.

– Cam trong cam lai và cam trong gói cam là những từ đồng âm.


Bài trước:

  • Soạn bài Một thứ quà của lúa non: Cốm sgk Ngữ văn 7 tập 1

Bài tiếp theo:

  • Soạn bài Chuẩn mực sử dụng từ sgk Ngữ văn 7 tập 1

  • Những bài soạn Ngữ văn 7 khác
  • Để học tốt môn Toán lớp 7
  • Để học tốt môn Vật lí lớp 7
  • Để học tốt môn Sinh vật học lớp 7
  • Để học tốt môn Lịch sử lớp 7
  • Để học tốt môn Địa lí lớp 7
  • Để học tốt môn Tiếng Anh lớp 7
  • Để học tốt môn Tiếng Anh lớp 7 thí điểm
  • Để học tốt môn Tin học lớp 7
  • Để học tốt môn GDCD lớp 7

Trên đây là bài Hướng dẫn Soạn bài Chơi chữ sgk Ngữ văn 7 tập Một đầy đủ và ngắn gọn nhất. Chúc những bạn làm bài Ngữ văn tốt!


“Bài tập nào khó đã với giaibaisgk.com“


Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *