Giải bài tập SGK Hóa 12 Nâng cao Bài 1: Este

Hãy xếp công thức ở cột I vào một trong những loại chất ở cột II cho thích hợp:

A. Axit cacboxylic1. R-CO-OR'
B. Anhiđrit axit2. R-CO-OH
C. Este3. R-CO-O-CO-R
D. Halogenua axit4. R-CO-Cl
 5. R-CO-R'

Phương pháp giải

Để chọn đáp án thích hợp cần nắm rõ công thức hóa học của những chất đã cho.

Hướng dẫn giải

Đáp án: 1 - C; 2 - A; 3 - B; 4 - D.

a. Viết công thức cấu tạo những đồng phân ứng với công thức phân tử C2H4O2.

b. Gọi tên những đồng phân mang nhóm C=O

c. Những chất nào mang phản ứng tráng bạc, vì sao?

Phương pháp giải

Để trả lời những thắc mắc trên cần nắm rõ cách viết đồng phân và gọi tên, đồng thời ghi nhớ đặc điểm cấu tạo nào cho phản ứng tráng bạc.

Hướng dẫn giải

Câu a

Công thức cấu tạo những đồng phân ứng với công thức phân tử C2H4O2:

  • CH3-COOH
  • HCOOCH3
  • CH2(OH) -CH=O

Câu b

Tên gọi:

  • Axit axetic: CH3-COOH  (1)
  • Metyl fomiat: H - COOCH (2)
  • Hiđroxi etanal: CH2(OH) -CH=O (3)

Câu c

Trong những đồng phân trên, đồng phân (2) và (3) mang phản ứng tráng bạc do phân tử của chúng mang nhóm chức anđehit -CH=O:

(C{H_2}OH - CHO + A{g_2}Oxrightarrow{{N{H_3}}}C{H_2}OH - C{text{OOH + 2Ag}} downarrow )

(C{H_3} - O - CH = O + A{g_2}Oxrightarrow{{N{H_3}}}C{H_3} - O - C{text{OOH + 2Ag}} downarrow )

a. So sánh phản ứng thủy phân este trong dung dịch axit và trong dung dịch kiềm.

b. Hoàn thành những phương trình phản ứng sau:

CH3COOCH2CH2CH(CH3)2 + H2O (xrightarrow{{{H^ + },{t^o}}})

CH3OCOCH2CH2CH(CH3)2 + H2O (xrightarrow{{{H^ + },{t^o}}})

C6H5COOCH3 + NaOH (xrightarrow{{{H_2}O,{t^o}}})

C6H5OCOCH3 + NaOH (xrightarrow{{{H_2}O,{t^o}}})

Phương pháp giải

Cần nắm rõ thực chất của phản ứng  thủy phân este trong dung dịch axit và trong dung dịch kiềm đề so sánh và viết sản phẩm cho chuẩn xác.

Hướng dẫn giải

Câu a

Phản ứng thủy phân este trong dung dịch axit:

  • Là phản ứng thuận nghịch.
  • Sản phẩm tạo ra là axit và ancol.

Phản ứng thủy phân este trong dung dịch kiềm:

  • Là phản ứng một chiều.
  • Sản phẩm tạo ra là muối và ancol.

Câu b

CH3COOCH2CH2CH(CH3)2 + H2O (xrightarrow{{{H^ + },{t^o}}}) CH3COOH + (CH3)2CH-CH2-CH2-OH

CH3OOCCH2CH2CH(CH3)2 + H2O (xrightarrow{{{H^ + },{t^o}}}) CH3OH + (CH3)2CH-CH2-CH2-COOH

C6H5COOCH3 + NaOH (xrightarrow{{{H_2}O,{t^o}}}) C6H5COONa + CH3OH

C6H5OOCCH3 + NaOH (xrightarrow{{{H_2}O,{t^o}}}) C6H5OH + CH3COONa

Nếu NaOH còn dư:

C6H5OH + NaOH → C6H5ONa + CH3COONa + H2O

Vậy phương trình hóa học tổng quát:

C6H5OOCCH3 + 2NaOH → C6H5ONa + CH3COOONa + H2O

Để điều chế etyl axetat người ta đun hồi lưu hỗn hợp etanol, axit axetic và axit sunfuric đặc.

⇒ Đáp án D.

Cho axit salixylic (axit o-hiđroxibenzoic) phản ứng với metanol mang axit sunfuric xúc tác người ta thu được metyl salixylic (C8H8O3) sử dụng làm thuốc xoa bóp giảm đau. Cho axit salixylic phản ứng với anhiđrit axetic (CH3CO)2O, thu được axit axetylsalixylic (C9H8O4) sử dụng làm thuốc cảm (aspirin).

a) Hãy sử dụng công thức cấu tạo viết những phương trình phản ứng đã nêu.

b) Viết phương trình phản ứng của metyl salixylic và axit axetylsalixylic với dung dịch NaOH.

Phương pháp giải

Dựa vào tên sản phâm và chất tham gia phản ứng đêt viết công thức cấu tạo và phương trình hóa học theo yêu cầu đề bài.

Hướng dẫn giải

Câu a

Câu b

Để xà phòng hóa hoàn toàn 2,22g hỗn hợp hai este đồng phân A và B cần sử dụng hết 30ml dung dịch NaOH 1M. Lúc đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp hai este đó thì thu được khí CO2 và tương đối nước với thể tích VH2O : VCO2 = 1 : 1. Hãy xác định công thức cấu tạo và gọi tên A và B.

Phương pháp giải

  • Bước 1: (n_{CO_{2}} = n_{H_{2}O})

⇒ A, B là Hai este no, đơn chức mang công thức dạng CnH2nO2 hay RCOOR'

  • Bước 2: Tính mol este, suy ra M của este.
  • Bước 3: Suy ra n → công thức phân tử và công thức cấu tạo.

Hướng dẫn giải

Đốt cháy este ta thu được:

(n_{CO_{2}} = n_{H_{2}O})

⇒ A, B là Hai este no, đơn chức mang công thức dạng CnH2nO2 hay RCOOR'

RCOOR' + NaOH → RCOONa + R'OH (1)

Theo (1) thì neste - nNaOH = 0,03 . 1 = 0,03 mol

(Rightarrow M_{este} = frac{m_{este}}{n_{este}} = frac{2,22}{0,03} = 74 = M_{C_{n}H_{2n}O_{2}})

⇒ 14n + 32 = 74 

⇒ n = 3

  • Công thức phân tử của Hai este: C3H6O2
  • Công thức cấu tạo:

H-C-O-O-CH2-CH: etyl fomiat

CH3-C-O-O-CH3 : metyl axetat

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *