Soạn văn lớp 6 Bài 1 Truyện – Hay nhất Ngữ văn 6 Cánh diều


Soạn văn lớp 6 Bài 1: Truyện - Ngữ văn 6 Cánh diều

Với những bài soạn văn lớp 6 Bài 1: Truyện sách Cánh diều hay nhất, ngắn gọn sẽ giúp học trò trả lời nghi vấn từ đó tiện lợi soạn văn 6.

  • Tri thức ngữ văn trang 14 - 15

  • Thánh Gióng

  • Thạch Sanh

  • Thực hiện tiếng Việt trang 24 - 25

  • Thực hiện đọc hiểu: Sự tích Hồ Gươm

  • Viết bài văn kể lại một truyện truyền thuyết hoặc cổ tích

  • Kể lại một truyện truyền thuyết hoặc cổ tích

  • Tự thẩm định: Em bé thông minh




Soạn bài Thánh Gióng

1. Chuẩn bị 

- Truyện truyền thuyết là loại truyện dân gian, với yếu tố hoang đường, kì ảo, kể về những sự kiện và nhân vật liên quan tới lịch sử hoặc giảng giải nguồn gốc phong tục, cảnh vật địa phương theo quan niệm của nhân dân.

- Lúc đọc truyện truyền thuyết:

+ Truyện xảy ra vào đời Hùng Vương thứ sáu. 

+ Kể về một cậu bé mười hai tháng mới ra đời, lên ba chưa biết nói, biết cười, đặt đâu nằm đấy nhưng lúc nghe tin giặc tới lại thay đổi kì lại và đứng lên chống lại quân thù. 

+ Nhân vật vượt bậc trong tác phẩm là Thánh Gióng.

+ Truyện liên quan tới sự thực lịch sử:

Ÿ Trận đấu đấu giữa dân ta và quân thù xâm lược phương Bắc.

Ÿ Vũ khí bằng sắt, thép đã được chế tạo bởi người Việt cổ.

Ÿ Toàn dân kết đoàn cùng nhau, sử dụng mọi nguồn lực để chống phá quân giặc, đánh đuổi chúng ra khỏi lãnh thổ.

+ Chi tiết tưởng tượng hoang đường, kì ảo:

Ÿ Bà mẹ ướm vào vết chân lạ rất to ở trên đồng mà thụ thai.

Ÿ Mang thai dài tận mười hai tháng; ba tuổi mà cậu bé chẳng biết đi đứng, nói cười.

Ÿ Lúc sứ thần tới tìm người tài giỏi giúp cứu nước, Gióng bỗng dưng đựng tiếng nói với mẹ xin đi đánh giặc.

Ÿ Gióng to nhanh như thổi, ăn cơm bao nhiêu cũng ko no, áo rộng bao nhiêu vừa mặc xong đã đứt chỉ.

Ÿ Nghe tin giặc tới, Gióng vươn vai biến thành một tráng sĩ cao to.

Ÿ Ngựa sắt mà kêu hí lại phun thêm lửa.

Ÿ Nhổ tre ven đường đánh giặc, giặc tan vỡ.

Ÿ Lúc dẹp giặc xong, Gióng và ngựa sắt từ từ bay lên trời.

Ÿ Lửa ngựa phun thiêu cháy một làng, khiến cho tre ngả màu vàng óng; vết chân ngựa biến thành ao hồ,...

+ Truyện muốn ngợi ca công cuộc chống giặc ngoại xâm, truyền thống kết đoàn sức mạnh của cả cùng đồng, sử dụng tất cả những nguồn lực để đánh giặc. 

→ Qua đó, để lại bài học cho em và thế hệ thanh thiếu niên tương lai, bài học về giữ gìn, xây dựng, bảo vệ quốc gia trong cuộc sống hiện nay.

2. Đọc hiểu

a. Trong lúc đọc

Nghi vấn trang 16 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Chú ý những chi tiết khác thường ở phần 1.

Trả lời: 

Chi tiết khác thường:

- Người vợ thử ướm vào vết chân khổng lồ giữa đồng liền thụ thai.

- Mười hai tháng sau cậu bé mới ra đời.

- Lên ba, đứa trẻ vẫn ko biết nói, biết cười, cũng chẳng biết đi, cứ đặt đâu nằm đấy.

Nghi vấn trang 16 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Câu nói trước nhất của chú bé là gì ?

Trả lời: 

Câu nói trước nhất của chú bé là với mẹ rằng “Mẹ ra mời sứ thần vào đây” lúc nghe thấy tiếng rao tìm người tài giỏi của sứ thần.

Nghi vấn trang 16 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Những người nào góp phần nuôi chú bé?

Trả lời: 

Kế bên cha mẹ, bà con, xóm thôn là những người đã gom góp gạo nuôi chú bé vì người nào cũng mong chú giết mổ giặc, cứu nước.

Nghi vấn trang 17 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Chú ý những chi tiết làm vượt bậc phẩm chất nhân vật.

Trả lời: 

Những chi tiết làm vượt bậc phẩm chất nhân vật:

- Sứ thần vào, đứa bé bảo: “Ông về tâu với vua sắm cho ta một con ngựa sắt, một loại roi sắt và một tấm áo giáp sắt, ta sẽ phá tan lũ giặc này”. → Sẵn sàng tranh đấu dẹp giặc, hi sinh vì quốc gia.

- Một tráng sĩ mình cao hơn trượng, uy phong lẫm liệt. → Thể hiện khí thế hơn người.

- … tráng sĩ thúc ngựa phi thẳng tới nơi với giặc, đón đầu chúng, đánh giết mổ hết lớp này tới lớp khác, giặc chết như ngả rạ. → Phẩm chất anh hùng chủ động trong tình thế, sức mạnh hơn người.

- Bỗng roi sắt gãy. Tráng sĩ bè nhổ những cụm tre cạnh đường quật vào giặc. → Khẳng định sức mạnh siêu phàm của nhân vật, thể hiện sự thông minh, nhanh nhạy của anh hùng trong tranh đấu.

- Đánh giặc xong cưỡi ngựa bay lên trời → Phẩm chất trong sạch, khẳng định hành động chính nghĩa mà anh hùng vừa thực hiện.

Nghi vấn trang 17 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Chi tiết kết thúc truyện ở phần 4 với gì đáng chú ý?

Trả lời: 

Chi tiết kết thúc: 

- Vua nhớ công ơn phong Thánh Gióng là Phù Đổng Thiên Vương và lập đền thờ ngay ở quê nhà, mở hội làng Gióng. → Truyền tụng, tôn vinh công lao của anh hùng.

- Bụi tre đằng ngà do ngựa phun lửa cháy, vết chân ngựa để lại thành những ao hồ, lửa thiêu cháy một làng nên gọi đó là làng Cháy. → Giảng giải nguồn gốc, phong tục theo quan niệm của dân gian.

b. Sau lúc đọc

Câu Một trang 18 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Hãy nêu một số sự kiện chính của truyện Thánh Gióng.

Trả lời: 

Một số sự kiện chính của truyện Thánh Gióng: Sự ra đời kì lạ của Thánh Gióng → Thánh Gióng biết nói và đòi đi đánh giặc → Gióng to nhanh như thổi → Vươn vai mặc áo giáo sắt, cưỡi ngựa sắt, cầm roi sắt → Thánh Gióng dẹp tan quân giặc → Sau đó, người cùng với ngựa bay lên trời. 

Câu Hai trang 18 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Trong truyện, Thánh Gióng bộc lộ những phẩm chất nào? Tên truyện Thánh Gióng gợi cho em suy nghĩ gì về thái độ của người kể đối với nhân vật Gióng?

Trả lời: 

- Trong truyện, Thánh Gióng bộc lộ những phẩm chất của một người anh hùng kiên cường, quật cường chống giặc ngoại xâm.

+ Nói với sứ thần những yêu cầu về tư trang để được đi đánh giặc của Thánh Gióng → Sẵn sàng tranh đấu dẹp giặc, hi sinh vì quốc gia.

+ Tới nơi với giặc để chặn đánh → Phẩm chất anh hùng chủ động trong tình thế, sức mạnh hơn người.

+ Nhổ những cụm tre để thay thế roi sắt bị gãy → Khẳng định sức mạnh siêu phàm của nhân vật, thể hiện sự thông minh, nhanh nhạy của anh hùng trong tranh đấu.

+ Đánh giặc xong cưỡi ngựa bay lên trời → Phẩm chất trong sạch, khẳng định hành động chính nghĩa mà anh hùng vừa thực hiện.

- Tên truyện Thánh Gióng gợi cho em suy nghĩ về thái độ của người kể đối với nhân vật Gióng: Sự ngợi ca, tôn vinh dành cho Thánh Gióng. Một trong “Tứ bất tử” (tên gọi chung của bốn vị thánh bất tử trong tôn giáo Việt Nam), tượng trưng cho ý thức chống ngoại xâm và sức mạnh tuổi xanh.

..............................

..............................

..............................

Soạn bài Thạch Sanh

1. Chuẩn bị 

- Truyện cổ tích là loại truyện dân gian, thường với yếu tố hoang đường, kì ảo, kể về thế cục của một số kiểu nhân vật như: nhân vật với tài năng kì lạ, nhân vật dũng sĩ, nhân vật thông minh, nhân vật xấu số, nhân vật ngốc nghếch, người mang lốt vật,… nhằm thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân về thắng lợi cuối cùng của loại thiện đối với loại ác, loại tốt đối với loại xấu,…

- Lúc đọc truyện cổ tích:

+ Truyện kể về thế cục của Thạch Sanh: sự ra đời và to lên; sau đó là những thử thách và chiến công của Thạch Sanh; cuối cùng là phơi bày được tội Lí Thông thì cưới công chúa, khiến cho những quân lính chư hầu lui về nước.

+ Những sự kiện chính trong truyện: 

Ÿ Sự ra đời và to lên kì lạ của Thạch Sanh.

Ÿ Gặp Lý Thông và kết nghĩa anh em.

Ÿ Đi canh miếu hộ Lý Thông và diệt chằn tinh.

Ÿ Xuống hang giết mổ đại bàng, cứu công chúa, bị Lý Thông lừa lấp cửa hang.

Ÿ Hồn đại bàng và chằn tinh báo thù khiến cho Thạch Sanh bị nhốt vào ngục tối.

Ÿ Tiếng đàn của Thạch Sanh tạo điều kiện cho công chúa khỏi bị câm, vạch gương mặt xấu xa của Lý Thông và tẩy oan cho bản thân.

Ÿ Thạch Sanh đối đãi với những nước hầu bằng tiếng đàn, niêu cơm thần.

+ Truyện kể về Thạch Sanh – nhân vật vượt bậc. 

+ Kết thúc truyện, số phận những nhân vật:

Ÿ Thạch Sanh cưới công chúa, lên ngôi vua.

Ÿ Mẹ con Lí Thông bị sét đánh chết rồi hóa kiếp thành bọ hung.

+ Qua diễn biến và kết thúc của truyện, tác giả dân gian muốn:

Ÿ Thể hiện khát vọng của người dân thông qua hình tượng dũng sĩ – một vị anh hùng ngoài đời thực với thể bảo vệ họ khỏi những nguy hiểm trong cuộc sống.

Ÿ Phê phán những kẻ xảo quyệt, lợi dụng người khác để chuộc lợi.

Ÿ Ước mơ về một xã hội công lí được thực hiện.

→ Điều đó với liên quan tới cuộc sống ngày nay con người luôn hướng sự công bằng, về loại thiện, tình nghĩa và yêu chuộng hòa bình.

+ Những chi tiết hoang đường, kì ảo trong truyện:

Ÿ Ngọc Hoàng sai thái tử xuống đầu thai làm con của hai vợ chồng già tốt bụng.

Ÿ Người vợ mang thai mấy năm mãi mới sinh được một cậu con trai.

Ÿ Ngọc Hoàng sai thiên thần xuống dạy đủ những môn võ nghệ và mọi phép thần thông cho Thạch Sanh.

Ÿ Chằn tinh với nhiều phép lạ, thường ăn thịt người.

Ÿ Chằn tinh hiện nguyên hình là con trăn khổng lồ, lúc chết đi để lại bộ cung tên bằng vàng bên mình.

Ÿ Đại bàng là con yêu tinh trên núi, với nhiều phép lạ.

Ÿ Thái tử con vua Thủy Tề mời chàng xuống chơi thủy cung.

Ÿ Tiếng đàn của Thạch Sanh vang lên trong ngục khiến cho công chúa cười nói vui vẻ trở lại; khiến cho quân giặc bủn rủn thủ công, ko còn nghĩ gì tới chuyện đánh nhau nữa.

Ÿ Niêu cơm của Thạch Sanh bé xíu cứ ăn hết lại đầy.

+ Tác dụng của những chi tiết trên trong việc thể hiện nội dung và nghệ thuật của truyện:

Ÿ Cán cân công lí, thể hiện khát vọng công bằng, ước mơ và niềm tin của nhân dân về thắng lợi của loại thiện đối với loại ác, loại tốt đối với loại xấu.

Ÿ Tăng sức quyến rũ, sinh động, lôi cuốn cho câu chuyện.

2. Đọc hiểu

a. Trong lúc đọc

Nghi vấn trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Nguồn gốc xuất thân của Thạch Sanh với gì đặc thù?

Trả lời: 

Nguồn gốc xuất thân đặc thù của Thạch Sanh là thái tử con Ngọc Hoàng đầu thai xuống trần gian ở gia đình nọ.

Nghi vấn trang 20 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Tính cách nào của Thạch Sanh được tác giả dân gian tập trung thể hiện trong phần 2? Hãy tìm một từ được lặp lại hai lần trong phần này để nói về tính cách đó.

Trả lời: 

- Tính cách của Thạch Sanh được tác giả tập trung thể hiện trong phần Hai là thực thà, dễ tin người. 

- Từ được lặp lại hai lần trong phần này để nói về tính cách đó là:

+ Thạch Sanh thực thà nhận lời đi ngay.

+ Thạch Sanh lại thực thà tin ngay.

Nghi vấn trang 21 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Thạch Sanh đã với những hành động dũng cảm nào trong phần 3?

Trả lời: 

Những hành động dũng cảm Thạch Sanh trong phần 3:

- Thấy đại bàng quắp một cô gái ngang qua túp lều của mình, Thạch Sanh liền sử dụng cung tên vàng bắn trúng, lần theo vết máu, tìm ra chỗ ở của nó.

- Tới hang quái vật, Thạch Sanh xin xuống hang cứu công chúa, sử dụng cung tên vàng bắn mù hai mắt, vung búa chặt đứt vuốt sắc, bổ vỡ đôi đầu con quái vật.

- Trong lúc cố tìm lối lên thì phát hiện và giải cứu thái tử con vua Thủy Tề.

Nghi vấn trang 21 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Em thử dự đoán lúc Thạch Sanh xuống hang, Lý Thông sẽ làm gì?

Trả lời: 

Lúc Thạch Sanh xuống hang, với tính cách Lý Thông ngay từ đầu, em nghĩ hắn ta sẽ hại Thạch Sanh và cướp công của chàng.

Nghi vấn trang 22 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Lúc xin cây đàn, Thạch Sanh với biết đó là cây đàn thần ko?

Trả lời: 

Lúc xin cây đàn, Thạch Sanh ko hề biết đó là cây đàn thần.

Nghi vấn trang 22 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Thạch Sanh đã cư xử với mẹ con Lý Thông như thế nào? Kết cuộc của mẹ con Lý Thông ra sao?

Trả lời: 

- Thạch Sanh đã tha ko giết mổ mẹ con Lý Thông.

- Kết cuộc của mẹ con Lý Thông là đi giữa đường bị sét đánh chết, rồi bị hóa kiếp thành bọ hung.

Nghi vấn trang 23 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Thạch Sanh đã làm gì khiến cho cho quân chư hầu ko còn nghĩ tới chuyện đánh nhau và phải cúi đầu lạy tạ?

Trả lời: 

Thạch Sanh đã đánh đàn và sử dụng niêu cơm thần thết đãi khiến cho cho quân chư hầu ko còn nghĩ tới chuyện đánh nhau và phải cúi đầu lạy tạ.

b. Sau lúc đọc

Câu Một trang 23 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Theo em, Thạch Sanh thuộc kiểu nhân vật nào (nhân vật xấu số, nhân vật dũng sĩ, nhân vật thông minh, nhân vật ngốc nghếch)?

Trả lời: 

Thạch Sạch thuộc kiểu nhân vật vật dũng sĩ. 

Câu Hai trang 23 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Truyện cổ tích Thạch Sanh với những sự kiện chính nào? Em thích sự kiện nào nhất?

Trả lời: 

- Sự kiện chính trong Thạch Sanh:

+ Sự ra đời kì lạ, lai lịch của Thạch Sanh.

+ Gặp Lý Thông và kết nghĩa anh em.

+ Đi canh miếu hộ Lý Thông và diệt chằn tinh, bị cướp công.

+ Xuống hang giết mổ đại bàng, cứu công chúa và thái tử bị Lý Thông lừa lấp cửa hang.

+ Hồn đại bàng và chằn tinh báo thù khiến cho Thạch Sanh bị nhốt vào ngục tối.

+ Tiếng đàn của Thạch Sanh tạo điều kiện cho công chúa khỏi bị câm, vạch gương mặt xấu xa của Lý Thông và tẩy oan cho bản thân.

+ Thạch Sanh đối đãi với những nước hầu bằng tiếng đàn, niêu cơm thần khiến cho những nước chư hầu xin hòa.

- Em thích nhất sự ra đời kì lạ của Thạch Sanh vì nó đem tới cảm giác kì bí, siêu tự nhiên đối với em. Em cảm nhận ngay từ đầu Thạch Sanh ko phải là người thường ngày mà là một vị anh hùng dân tộc.

..............................

..............................

..............................

  • Bài 2: Thơ

  • Bài 3: Kí

  • Bài 4: Văn bản nghị luận

  • Bài 5: Văn bản thông tin

Giới thiệu kênh Youtube VietJack

Nhà băng trắc nghiệm lớp 6 tại khoahoc.vietjack.com

  • Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 6 với đáp án

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *