Giải Hoá học 11 Bài 35: Benzen và đồng đẳng. Một số hiđrocacbon thơm khác

Giải Hoá học 11 Bài 35: Benzen và đồng đẳng. Một số hiđrocacbon thơm khác trang 159 - 160 - 161 SGK giúp những em ôn tập sâu tri thức thông qua hướng dẫn giải bài tập trong sách giáo khoa bằng những phương pháp giải hay, ngắn gọn. Tương trợ những em học tập tốt môn Hoá lớp 11.

Giải bài tập SGK Hóa 11 Bài 35

Giải bài Một trang 159 SGK Hóa 11

Ứng với công thức phân tử C8H10 mang bao nhiêu đồng phân hiđrocacbon thơm?

A. 2 ;    

B. 3

C. 4 ;    

D. 5

Hãy chọn đáp án đúng

Lời giải:

- Đáp án C

- 4 đồng phân hiđrocacbon thơm của C8H10 là:

Giải bài Hai SGK Hóa 11 trang 159

Toluen và benzen cùng phản ứng được với chất nào sau đây: (1) dung dịch brom trong CCl4; (2) dung dịch kali pemanganat; (3) hiđro mang xúc tác Ni, đun nóng; (4)Br2 mang bột Fe, đun nóng? Viết phương trình hoá học của những phương trình xảy ra.

Lời giải:

Toluen và benzen cùng phản ứng hidro mang xúc tác Ni

Đun nóng; Br2 mang bột Fe đun nóng

Giải bài 3 SGK trang 159 Hóa 11

Viết phương trình hoá học của những phản ứng xảy ra trong mỗi trường hợp sau:

a. Toluen tác dụng với hiđro mang xúc tác Ni, áp suất cao, đun nóng.

b. Đun nóng benzen với hỗn hợp HNO3 đặc và H2SO4 đặc.

Lời giải:

Giải bài 4 trang 160 Hóa 11 SGK

Trình bày phương pháp hoá học phân biệt những chất: benzen, hex-1-en và toluen. Viết phương trình hoá học của những phản ứng đã tiêu dùng

Lời giải:

– Cho những chất tuần tự tác dụng với dung dịch Br2, chất nào làm nhạt màu dung dịch Br2 thì đó là hex-1-en.

- Cho Hai chất còn lại qua dung dịch KMnO4, chất nào làm mất màu dung dịch KMnOthì đó là toluen.

PTHH:

Giải bài 5 Hóa 11 SGK trang 160

Hiđrocacbon X là chất lỏng mang tỉ khối tương đối so với ko khí bằng 3,17. Đốt cháy hoàn toàn thu được CO2 mang khối lượng bằng 4,28 lần khối lượng của nước. Ở nhiệt độ thường, X ko làm mất màu dung dịch brom; lúc đun nóng, X làm mất màu KMnO4.

a. Tìm công thức phân tử và viết công thức cấu tạo của X?

b. Viết phương trình hoá học của phản ứng giữa X với H2 (xúc tác Ni, đun nóng), với brom (mang mặt bột Fe), với hỗn hợp dư của axit HNO3 và axit H2SO4 đậm đặc.

Lời giải:

Gọi CTPT của X là CxHy:

Ta mang: MX = 3,17. 29 = 92 ⇒ 12x + y = 92 (1)

mCO2 = 4,28mH2O ↔ 44x = 4,28. 18. (y/2) ⇒ y = 1,14x (2)

Từ (1) và (2) ⇒ x = 7, y = 8. CTPT của X là C7H8

Từ đề bài ⇒ CTCT của X là:

Giải bài 6 Hóa lớp 11 SGK trang 160

Đánh dấu (+) vào ô cặp chất phản ứng với nhau theo mẫu sau:

Lời giải:

Giải bài 7 Hóa Học lớp 11 SGK trang 160

Cho benzen tác dụng với lượng dư HNO3 đặc mang xúc tác H2SO4 đặc để điều chế nitrobenzen. Tính khối lượng nitrobenzen thu được lúc tiêu dùng 1,00 tấn benzen với hiệu suất 78,0%.

Lời giải:

Phương trình phản ứng:

Do H = 78% nên lượng nitro benzen thu được là:

Giải bài 8 Hóa Học lớp 11 trang 160 SGK

So sánh tính chất hoá học của etylbenzen với stiren, viết phương trình hoá học của phản ứng để minh hoạ.

Lời giải:

a. Giống nhau: đều phản ứng thế

b. Khác nhau:

Etylbenzen mang tính chất giống ankan

Giải bài 9 Hóa Học trang 160 lớp 11 SGK

Sử dụng công thức cấu tạo viết phương trình hoá học của stiren với:

a. H2O( xúc tác H2SO4)

b. HBr

c. H2 (theo tỉ lệ mol 1:1, xúc tác Ni)

Lời giải:

Giải bài 10 Hóa Học trang 160 lớp 11 Sách Giáo Khoa

Trình bày phương pháp hoá học phân biệt 3 chất lỏng sau: toluen, benzen, stiren. Viết phương trình hoá học của những phản ứng hoá học đã tiêu dùng.

Lời giải:

- Cho 3 chất lỏng tác dụng với dung dịch KMnO4 ở nhiệt độ thường, chất nào làm mất màu dung dịch KMnO4 ở nhiệt độ thường là stiren.

- Với Hai hỗn hợp phản ứng còn lại ta đem đun nóng, chất nào làm mất màu dung dịch KMnO4 (nóng) thìa là toluen, còn lại là benzen.

Giải bài 11 Hóa Học trang 160 Sách Giáo Khoa lớp 11

Lúc tách hiđro của 66,25 kg etylbenzen thu được 52,00 kg stiren. Tiến hành phản ứng trùng hợp toàn bộ lượng stiren này thu được hỗn hợp A gồm polistiren và phần stiren chưa tham gia phản ứng. Biết 5,20 gam A vừa đủ làm mất màu của 60,00 ml dung dịch brom 0,15M.

a. Tính hiệu suất của phản ứng tách hiđro của etylbenzen.

b. Tính khối lượng stiren đã trùng hợp.

c. Polistren mang phân tử khối trung bình bằng 3,12.105. Tính hệ số trùng hợp trung bình của polime.

Lời giải:

nBr2 = 0,06.0,15 = 0,009(mol)

Theo định luật bảo toàn khố lượng: mA = msriren = 52,00 (kg) = 52.103 (g)

Theo đề bài: 5,Hai g A tác dụng vừa đủ với 0,009 mol Br2

52.103g A tác dụng vừa đủ với 90 mol Br2

Theo (3): nstiren = nBr2 = 90(mol)

mstiren = 90.104 = 9360(g) = 9,36(kg)

Khối lượng stiren đã tham gia trùng hợp = mA - mstiren = 52 - 9,36 = 42,64 (kg)

c. Hệ số trùng hợp là: 

Giải bài 12 Hóa Học Sách Giáo Khoa trang 161 lớp 11

Trình bày cách đơn thuần để thu được naphtalen tinh khiết từ hỗn hợp naphtalen mang lẫn tạp chất ko tan trong nước và ko bay tương đối.

Lời giải:

Úp mồm phễu mang gắn giấy đục lỗ trên hỗn hợp naphtalen và tạp chất, đun nóng (lắp dụng cụ như hình 7.3/Sách giáo khoa trang 157), naphtalen thăng hoa tạo những tinh thể hình kim bám trên mặt giấy, ta thu được naphtalen tinh khiết.

Giải bài 13 Sách Giáo Khoa Hóa Học trang 161 lớp 11

Từ etilen và benzen, tổng hợp được stiren theo sơ đồ: 

a. Viết những phương trình hoá học thực hiện sự biến đổi trên?

b. Tính khối lượng stiren thu được từ 1,00 tấn benzen nếu hiệu suất của quá trình là 78%.

Lời giải:

Theo phương trình phản ứng: nstiren = nbenzen

Nhưng do hiệu suất = 78,00%

⇒ Khối lượng stiren = 1.104.104(g) = 1,04 (tấn)

Lý thuyết Hóa 11 Bài 35: Benzen và đồng đẳng - Một số hiđrocacbon thơm khác

I. Cấu tạo, đồng đẳng, đồng phân và danh pháp

1. Đồng đẳng, cấu tạo

    - Công thức chung: CnH2n-6 (n ≥ 6).

    - Tên gọi chung là aren.

    - Công thức đơn thuần nhất là benzen (C6H6).

    - Những ankyl benzen thương gặp là toluen C6H5CH3, xilen C6H4(CH3)2, cumen C6H5CH(CH3)2, …

    - Công thức cấu tạo: Phân tử benzen gồm 6 nguyên tử H và 6 nguyên tử C nằm trong cùng một mặt phẳng trong đó 6 nguyên tử C tạo thành hình lục giác đều, mỗi nguyên tử C lại liên kết với một nguyên tử H nữa. Độ dài những liên kết C-C bằng nhau, độ dài những liên kết C-H cũng như nhau.

    - Vì vậy công thức cấu tạo của benzen được trình diễn dưới những dạng sau:

   * Gốc hiđrocacbon thơm:

        + Lúc tách 1H khỏi phân tử benzen, được Một gốc phenyl (C6H5-)

        + Lúc tách 1H khỏi nguyên tử cacbon trên nhân benzen của Một phân tử hiđrocacbon thơm, ta được gốc aryl.

        + Nếu tách 2H thì được gốc phenylen và arylen.

2. Đồng phân, danh pháp

    a. Đồng phân

    Vì những liên kết C-C trong nhân benzen đồng nhất nên benzen chỉ mang 3 đồng phân vị trí:

        + Nếu Hai nhóm thế ở Hai C phụ cận ta mang đồng phân ortho (viết tắt o-) hoặc đánh số 1,2.

        + Nếu Hai nhóm thế cách nhau Một nguyên tử cacbon (Một đỉnh tam giác) gọi là đồng phân meta (viết tắt m-) hoặc 1,3.

        + Nếu Hai nhóm thế ở Hai nguyên tử cacbon đối đỉnh gọi là đồng phân para (viết tắt p-) hoặc 1,4.

    Ví dụ: Những đồng phân của diclobenzen (C6H4Cl2).

 b. Danh pháp

    - Lúc coi vòng benzen là mạch chính thì những nhóm ankyl đính với nó là mạch nhánh (còn gọi là nhóm thế).

    - Ankylbenzen mang đồng phân mạch cacbon. Để gọi tên chúng, phải chỉ rõ vị trí những nguyên tử C của vòng bằng những chữ số hoặc những chữ mẫu o, m, p (đọc là ortho, meta, para). Cụ thể như sau:

 Ví dụ:

II. Tính chất vật lý

    - Bezen là chất lỏng, ko màu, mang mùi thơm đặc trưng nhẹ hơn nước và ko tan trong nước nhưng tan nhiều trong dung môi hữu cơ như rượu, ete, xeton.

III. Tính chất hóa học

1. Phản ứng thế

C6H6 + Br2 → C6H5Br + HBr (Fe, tº)

C6H6 + HNO3 → C6H5NO2 + H2O (H2SO4 đặc, tº)

    - Do tác động của nhân thơm đối với mạch nhánh, nên lúc chiếu sáng toluene tham ra phản ứng thế nguyên tử hidro ở nhóm CH3.

    - Toluen tham gia phản ứng brom ở vòng thuận tiện hơn và tạo thành hỗn hợp hai đồng phân lúc mang xúc tác bột sắt:

  - Quy tắc thế vào vòng benzen:

        + Nếu vòng benzen đã mang sẵn nhóm thế loại I (-OH, ankyl, -NH2, …) thì phản ứng thế xảy ra dễ hơn so với benzen và ưu tiên thế vào vị trí o- và p-.

        + Nếu vòng benzen đã mang sẵn nhóm thế loại II (-COOH, -CHO, -CH=CH2) thì phản ứng thế xảy ra khó hơn so với benzen và ưu tiên thế vào vị trí m-.

2. Phản ứng cùng

3. Phản ứng oxi hóa

    - Benzen ko làm mất màu dung dịch KMnO4.

    - Những ankyl benzen lúc đun nóng với KMnO4 thì chỉ mang nhóm ankyl bị oxi hóa.

C6H5-CH3 + 2KMnO4 → C6H5COOK + 2MnO2 + KOH + H2O

    - Oxi hóa hoàn toàn:

IV. Ứng dụng và điều chế

1. Ứng dụng

    - Tổng hợp những monome trong sản xuất polime làm chất dẻo, cao su, tơ sợi (chẳng hạn polistiren, cao su buna-stiren, tơ capron).

    - Từ benzen người ta điều chế ra nitrobenzen, anilin, phenol tiêu dùng để tổng hợp phẩm nhuộm, dược phẩm, thuốc trừ dịch hại, ...

    - Toluen được tiêu dùng để sản xuất thuốc nổ TNT (trinitrotoluen).

    - Benzen, toluen và những xilen còn được tiêu dùng nhiều làm dung môi.

2. Điều chế

    - Benzen được điều chế từ axetilen:

3C2H2 → C6H6 (C, 600ºC)

    - Tách H2 từ xiclohexan:

C6H12 → C6H6 + 3H2 (tº, xt)

    - Etylbenzen được điều chế từ benzen và etilen:

C6H6 + CH2=CH2 → C6H5CH2CH3 (tº, xt)

►►CLICK NGAY vào nút TẢI VỀ dưới đây để tải về Giải Hoá học 11 Bài 35: Benzen và đồng đẳng. Một số hiđrocacbon thơm khác trang 159, 160, 161 SGK File PDF hoàn toàn miễn phí!

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *