Oleum là gì? Bài tập xác định công thức Oleum

Lúc xúc tiếp với bộ môn hóa học, có nhẽ bạn cũng từng nghe tới dòng tên Oleum. Nó được biết tới là một axit sunfuric bốc khói và với nhiều ứng dụng trong đời sống. Tuy nhiên, đối với nhiều người tên gọi này còn khá xa lạ. Hãy cùng VietChem tìm hiểu thêm để làm rõ Oleum là gì? Ứng dụng của Oleum trong đời sống thế nào và cùng tư vấn một số bài tập xác định công thức Oleum để nhớ rõ hơn về chất này qua bài viết sau.

Tổng quan về Oleum

1. Oleum là gì?

Oleum còn gọi là axit sunfuric bốc khói hay axit nordhausen, được biết tới với công thức hóa học là ySO3.H2O trong đó y là tổng hàm lượng mol lưu huỳnh trioxit hay cũng với thể là H2SO4.xSO3 với x là hàm lượng mol lưu huỳnh trioxit tự do.

Những nồng độ thường gặp của Oleum là 40% Oleum (109% H2SO4), 65% oleum (114,6% H2SO4). Nồng độ Oleum hoặc được trình diễn theo % của SO3 (% oleum) hoặc như là % H2SO4 (lượng được tạo thành lúc đã bổ sung thêm nước).

Oleum là một trong những chất khử nước mạnh. Lúc cho oleum vào glucose bột hay một số loại đường khác, nó sẽ hút những nhân tố nước ra khỏi đường, để lại sắp như cacbon thuần chất trong phản ứng tỏa nhiệt.

Oleum tác dụng với nước sinh ra H2SO4 đặc nóng: 

H2SO4.nSO3 + H2O → H2SO4

2. Phương pháp sản xuất Oleum

Oleum được tạo ra trong quá trình xúc tiếp, trong đó lưu huỳnh sẽ bị oxy hóa thành lưu huỳnh trioxie và được hòa tan trong axit sunfuric đậm đặc.

Do SO3 với thể tan trong H2SO4 tạo nên H2SO4.nSO3 (Oleum), vì vậy oleum xuất hiện nhiều nhất ở giai đoạn SO3 + H2O → H2SO4. Trong giai đoạn này axit tạo ra là axit đậm đặc sau đó sẽ được pha loãng:

H2S2O7 → H2SO4 + SO3

Công dụng của Oleum

1. Trong sản xuất axit sunfuric

Với khả năng hydrat hóa cao, Oleum được sử dụng như một chất trung gian quan yếu trong sản xuất axit sunfuric.

Lúc cho Oleum tác dụng với nước với thể tạo ra H2SO4 đặc nóng

H2SO4.nSO3 + H2O → H2SO4

Sử dụng Oleum trong sản xuất axit sunfuric

2. Trong liên lạc vận tải

Là chất trung gian trong vận chuyển những hợp chất axit sunfuric trong những toa xe lửa từ những nhà máy lọc dầu với nhau hay tới tay người tiêu tiêu dùng.

Do khả năng ăn mòn kim loại ít hơn H2SO4 nên thỉnh thoảng H2SO4 sẽ được cô đặc thành Oleum trong những đường ống nhà máy và được pha loãng trở lại thành axit sau lúc muốn sử dụng trong những phản ứng công nghiệp.

3. Phục vụ nghiên cứu hóa học

Oleum được xem là một chất thử với tính ăn mòn cao và được ứng dụng trong nghiên cứu hóa học hữu cơ. Cụ thể là thuốc thử trong quá trình nitrat hóa thứ cấp của nitrobenzene với vai trò đưa nhóm nitro thứ hai vào vòng.

4. Trong sản xuất thuốc nổ

Oleum được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất nhiều loại chất nổ.

Oleum ứng dụng trong sản xuất chất nổ

Bài tập xác định công thức Oleum

Những tri thức cần nhớ: 

  • Oleum với công thức là H2SO4.nSO2. Lúc Oleum tác dụng với nước ta với: (n+1)H2SO4.

⇒ noleum = nH2SO4/n+1

  • Lúc pha trộn dung dịch oleum với thể xem là một axit với nồng độ: [(n+1)98]/(98 + 80n)
  • Muốn xác định công thức của Oleum cần xác định được nH2SO4 : NSO3

Bài tập Oleum

Bài tập 1:

Xác định công thức của Oleum A, biết rằng cần phải tiêu dùng 800ml dung dịch KOH 0,1M để trung hòa đươc dung dịch A lúc hòa tan 3,38 gam A vào nước.

Bài giải:

Gọi CT của Oleum là H2SO4.nSO3

Ta với:

H2SO4 + 2KOH → K2SO4 + 2H2O

0,04 mol ← 0,08 mol

H2SO4.nSO3 + nH2O → (n+1) H2SO4

nH2SO4.nSO3 = nH2SO4/(n+1)= 0,04/(n +1)

Mặt khác:

nH2SO4.nSO3 = 3,38/(98 + 80n)

⇒ 0,04/(n+1) = 3,38/(98 + 80n) ⇒ n=3

Vậy công thức của oleum A là H2SO4.3SO3

Bài tập 2:

Cho 0,015 mol một loại hợp chất Oleum vào nước ta thu được 200ml dung dịch X. Cần 200ml dung dịch NaOH 0,15M để trung hòa 100ml dung dịch X. Tính phần trăm khối lượng nhân tố lưu huỳnh với trong Oleum trên.

Bài giải:

Gọi CT của Oleum là H2SO4.nSO3.

Ta với: nNaOH = 0,2.0,15 = 0,03 mol (trong 100ml dung dịch X)

Trong 100ml X: H2SO4 + 2NaOH → Na2SO4 + 2H2O

                                0,015   ←  0,03

Ở trong 200ml X: H2SO4.nSO3 + nH2O → (n+1) H2SO4

                          0,015               →                  0,03

⇒ (n+1)/1 = 0,03/0,015 = 2 → n=1 → oleum với CT: H2SO4.SO3

⇒ %ms = [32,2/(98+80)]100% = 35,95%

Vậy trong Oluem với 35,95% khối lượng nhân tố lưu huỳnh

Bài tập 3:

Hòa an hết 1,69 gam oleum với công thức H2SO4.3SO3 vào nước dư. Để trung hòa dung dịch thu được cần X ml dung dịch KOH 1M. Vậy X bằng bao nhiêu?

Bài giải:

Ta với: nH2SO4.3SO3 = 1,69/338 = 5.10-3 mol

PTHH: H2SO4.3SO3 + 3H2O → 4H2SO4

              5.10-3         →             0,02

H2SO4 + 2KOH → K2SO4 + 2H2O

0,02           →        0,04

⇒ XKOH = (0,04/1)1000 = 40ml

Vậy cần 40ml dung dịch KOH 1M

Bài tập 4:

Thu được một loại Oleum với phần trăm khối lượng SO3 là 40,82% sau lúc cho hấp thụ m gam SO3 vào trong 100 gam dung dịch H2SO4 96,4%. Tính m?

Bài giải:

Dung dịch H2SO4 ban sơ sẽ với: mH2SO4 = 96,4 gam và mH2O = 3,6 gam

⇒ nH2O = 0,02 mol

Ta với PTPƯ:

SO3 + H2O → H2SO4

0,Hai mol ← 0,2mol → 0,Hai mol

mSO3 = m – 0,2.80 (g)

C%SO3 = [mSO3/(100 + m)].100% = [(m-16)/(100 + m)].100% = 40,82%

⇒ m = 96

Bài tập 5:

Sau lúc hòa tan 8,45 gam oleum A vào nước thu được dung dịch B. Cần 200ml dung dịch NaOH 1M để trung hòa dung dịch B. Xác định công thức Oleum A.

Bài giải:

Gọi công thức của A là H2SO4.nSO3

Ta với:

nH2SO4 (trong dung dịch B) = (1 + n) . nH2SO4.nSO3

⇒ nH2SO4.nSO3 = nH2SO4 (trong dung dịch B)/n +1

Để trung hòa B cần 0,Hai mol NaOH

2NaOH + H2SO4  → Na2SO4 + H2O

⇒ nH2SO4.nSO3 = nH2SO4 (trong dd B)/n + 1 = 0,1/n + 1

Mặt khác: nH2SO4.nSO3 = 8,45/98 + 80n

⇒ 0,1/n +1 = 8,45/98 + 80n ⇒ n = 3

Vậy công thức của A là H2SO4.3SO3

Trên đây, VietChem đã tổng hợp những thông tin về Oleum là gì cũng như ứng dụng và một số bài tập cụ thể liên quan Oleum. Mong rằng sẽ giúp ích cho độc giả trong học tập cũng như công việc. Truy cập hoachat.com.vn để khám phá nhiều điều thú vị khác trong toàn cầu hóa học.

XEM THÊM:

Tìm kiếm liên quan:

- Oleum là sản phẩm tạo thành lúc cho

- Oleum là hỗn hợp của chất nào

- Oleum là hỗn hợp gồm

- Mang hiện tượng gì xảy ra lúc pha loãng oleum

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *