Công thức tính nhanh số đồng phân Hóa hữu cơ cực hay

1. Đồng phân là gì?

Đồng phân là những hợp chất khác nhau nhưng sở hữu cùng công thức phân tử.

Những đồng phân của nhau sở hữu tính chất khác nhau do chúng sở hữu cấu tạo hoá học khác nhau.

– Lưu ý: Những đồng phân của nhau thì sở hữu cùng phân tử khối, nhưng những chất sở hữu cùng phân tử khối thì sở hữu thể ko phải đồng phân của nhau.

– Ví dụ: , nhưng chúng ko cùng CTPT nên ko phải đồng phân.

2. Phân loại đồng phân

Chúng ta sở hữu nhiều cách phân loại đồng phân, sở hữu thể dựa vào trật tự liên kết, nhóm chức hay vị trí trong ko gian,….

Cách tính số đồng phân

– Đồng phân cấu tạo:

+ Đồng phân mạch C: thu được lúc thay đổi trật tự liên kết của những nguyên tử C với nhau (mạch thẳng, mạch nhánh, vòng).

Ví dụ: Cùng với một công thức C4H10 ta sở hữu những đồng phân:

Butan 2 – metylpropan

+ Đồng phân loại nhóm chức:

Nhóm chứcLoại chất
– OHAncol
– O –Ete
– CHOAnđehit
– COXeton
– COOHAxit

Ví dụ: Cùng công thức C2H6O ta sở hữu thể viết Hai đồng phân với Hai loại nhóm chức khác nhau (ancol và ete):

Ancol etylic Đimtyl ete

+ Đồng phân vị trí nhóm chức hoặc liên kết bội: vị trí của nhóm chức, nhóm thế hoặc liên kết bội trên mạch C thay đổi.

Ví dụ: Đồng phân C4H8 mạch hở, trong phân th sở hữu một nối đôi:

– Đồng phân cis – trans:

Ví dụ với buten – 2 – en

Nhận thấy, lúc Hai nhóm thế của nguyên tử C mang nối đôi khác nhau thì sẽ xuất hiện đồng phân hình học. Nếu những nhóm thế ( -CH3, -C2H5, -Cl,…) sở hữu phân tử khối to hơn nằm về cùng một phía với nối đôi sẽ là dạng cis, khác phía là dạng trans.

3. Những bước viết đồng phân

– Tính số liên kết π và vòng: π + v 

– Dựa vào công thức phân tử, số liên kết π+v để lựa chọn loại chất thích hợp. Thường đề sẽ cho viết đồng phân của hợp chất cụ thể.

– Viết mạch C chính:

+ Mạch hở: Ko phân nhánh, Một nhánh, Hai nhánh,…

+ Mạch vòng: vòng ko nhánh, vòng vó nhánh,….

– Gắn nhóm chức hoặc liên kết bôi (nếu sở hữu) vào mạch. Sau đó di chuyển để thay đổi vị trí. Cần xét tính đối xứng để tránh trùng lặp.

– Điền H để đảm bảo hoá trị của những yếu tố. Đối với bài trắc nghiệm thì ko cần.

4. Công thức tính nhanh đồng phân 

a) Cách tính số đồng phân Ankan CnH2n+2 (n ≥ 1).

– Khái niệm: Ankan là những hiđrocacbon no, mạch hở. Trong phân tử ankan chỉ gồm những liên kết đơn C-C và C-H.

– CTTQ: CnH2n+2 (n ≥ 1).

– Ankan chỉ sở hữu đồng phân mạch cacbon và từ C4 trở đi mới xuất hiện đồng phân.

– Công thức tính nhanh 

2n – 4 + 1  (3 < n < 7)

Ví dụ: 

Tính số đồng phần của ankan C4H10

Số đồng phân ankan sẽ là: 24-1 + 1 = 3 đồng phân

b) Cách tính số đồng phân AnKen CnH2n (n ≥ 2).

– Anken là những hiđrocacbon ko no, mạch hở, trong phân tử chứa một liên kết đôi.

– CTTQ: CnH2n (n ≥ 2).

– Anken sở hữu đồng phân mạch C, đồng phân vị trí nối đôi và đồng phân hình học.

– Mẹo tính nhanh đồng phân anken:

Xét 2C mang nối đôi, mỗi C sẽ liên kết với Hai nhóm thế (giống hoặc khác nhau).

Ví dụ với C4H8: Trừ đi 2C mang nối đôi sẽ còn 2C và H nhóm thế.

Nếu đề bài yêu cầu tính đồng phân cấu tạo sẽ là: 1+1+1 = 3 đồng phân. Nếu yêu cầu tính đồng phân (bao gồm đồng phân hình học) sẽ là 1+1+2 = 4 đồng phân.

Ví dụ: với C5H10: Trừ đi 2C mang nối đôi sẽ còn 3C và H nhóm thế.

c) Cách tính số đồng phân Ankin CnH2n-2 (n ≥ 2)

– Ankin là những hiđrocacbon ko no, mạch hở, trong phân tử chứa một liên kết ba.

– CTTQ: CnH2n-2 (n ≥ 2).

– Ankin sở hữu đồng phân mạch C, đồng phân vị trí nối ba và ko sở hữu đồng phân hình học.

– Mẹo tính nhanh đồng phân ankin:

Xét 2C mang nối ba, mỗi C sẽ liên kết với Một nhóm thế (giống hoặc khác nhau).

Ví dụ với C4H6: Trừ đi 2C mang nối ba sẽ còn 2C và H là nhóm thế.

C1

C2

1C

1C

Một đồng phân

2C

H

Một đồng phân

Ta sở hữu Hai đồng phân ankin.

d) Số đồng phân ancol đơn chức no CnH2n+2O:

Công thức:

Số ancol CnH2n+2O = 2n-2 (n < 6)

Ví dụ: Tính số đồng phân ancol no, đơn chức, mạch hở từ C3 → C5

C3H7OH: 23-2 = Hai đồng phân.

e) Số đồng phân andehit đơn chức no CnH2nO:

Công thức:

Số andehit CnH2nO = 2n-3 (n < 7)

Ứng dụng: Tính số đồng phân anđehit sau: C3H6O, C4H8O.

C3H6O, C4H8O là công thức của anđehit no, đơn chức, mạch hở.

Với C3H6O: 23-3 = Một đồng phân:      CH3CH2CHO

Với C4H8O: 24-3 = Hai đồng phân: CH3CH2CH2CHO; (CH3)2CHCHO

f) Số đồng phân axit cacboxylict đơn chức no CnH2nO2:

Công thức:

Số axit CnH2nO2 = 2n-3 (n < 7)

g) Số đồng phân este đơn chức no CnH2nO2:

Công thức:

Số este CnH2nO2 = 2n-2 (n < 5)

h) Số đồng phân amin đơn chức no CnH2n+3N:

Công thức:

Số amin CnH2n+3N = 2n-1 (n < 5)

i) Số đồng phân trieste tạo bởi glyxerol và hỗn hợp n axit béo:

Công thức: 

k) Số đồng phân ete đơn chức no CnH2n+2O:

Công thức: 

Ứng dụng: Với n = 3 ta sở hữu công thức ete là C3H8O, thay vào công thức ta được:

l) Số đồng phân xeton đơn chức no CnH2nO:

Lưu ý: Anđehit và xeton sở hữu cùng công thức phân tử với nhau, nên lúc đề bài chỉ cho CTPT mà ko nói tới loại hợp chất nào thì phải tính cả hai.

m) Đồng phân RH thơm và đồng đẳng benzen CnH2n-6 (n ≥ 6).

CnH2n-6 = (n – 6)2 (7 ≤ n ≤10)

Tính số đồng phân của những hiđrocacbon thơm C7H8

Ta sở hữu n = 7, thay vào công thức ta được (7-6)2 = 1

n) Đồng phân phenol đơn chức:

CnH2n-6O = 3n-6 (6 < n < 9)

Ứng dụng:

C7H8O: 37-6 = 3 đồng phân.

o) Công thức tính số đi, tri, tetra…..n peptit tối đa tạo bởi hỗn hợp gồm x amino axit khác nhau:

Số n peptit max = xn

Ví dụ: Mang tối đa bao nhiêu đipeptit, tripeptit thu được từ hỗn hợp gồm Hai amino axit là glyxin và alanin?

+ Số đipeptit = 22 = 4

+ Số tripeptit = 23 = 8

5. Một số bài tập vận dụng

Bài 1: Hợp chất X sở hữu CTPT C4H8. Xác định những đồng phân cấu tạo của X

Ta sở hữu: Δ = (2.4+2-8)/2= 1 ⇒ sở hữu Một lk π hoặc Một vòng ⇒ sở hữu Hai dạng mạch cacbon:

– Mạch hở sở hữu Một liên kết đôi trong phân tử

+ Mạch chính 4C: C-C-C-C viết được Hai TH đồng phân vị trí nối đôi:

CH2 = CH-CH2 –CH3 và CH3 – CH=CH –CH3

– Mạch vòng và chỉ sở hữu liên kết đơn

Vậy sở hữu 5 đồng phân.

Bài 2: Tổng số liên kết π và vòng ứng với công thức C5H11O2ClN2

Độ bất bão hòa Δ = (5.2-11+2-1+1.2)/2 =1

Nên phân tử sở hữu Một nối đôi hoặc Một vòng

Bài 3: Số công thức tạo mạch hở sở hữu thể sở hữu ứng với công thức phân tử C4H8

Bài 4: Số công thức tạo mạch sở hữu thể sở hữu ứng với công thức phân tử C5H10

Bài 5: Số công thức cấu tạo sở hữu thể sở hữu ứng với những công thức phân tử C3H7Cl là

Đăng bởi: THPT Trịnh Hoài Đức

Chuyên mục: Lớp 11, Hóa Học 11

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *